321 
Van groote beteekenis is het nu, dat de ontogenetisclie exponent 
gelijk is met den exponent welke de betrekking aangeeft van de 
lichaamsgewichten of -volumina tot de volumina van homologe 
gangliencellen, van individuen eener sooi't zoowel als van velschil- 
lende soorten. Daardoor wordt bevestigd, dat van volwassen individu 
tot volwassen individu van een en dezelfde soort, met toenemend 
lichaamsgewicht, alleen het volumen der gangliencellen in de 
hersenen toeneemt, van soort tot soort tevens het getal diercellen, 
en wel in gelijke verhouding als het volumen toeneemt, hetgeen 
door andere feiten reeds was waarschijnlijk geworden. ,, Vergelijking 
van het hersengewicht in functie van het lichaamsgewicht tusschen 
de twee seksen”') had mij, op grond van de metingen van de dikte 
der spiervezels door Bowman en door Schwalbk en Mayeda en de 
bepalingen van spiergewichten door Theile tot de uitkomst geleid, 
dat het getal der spiervezels van den Man gelijk is aan dat van de 
Vrouw. Uit de vergelijking van de relatieve hersenhoeveelheid en 
gespierdheid van de Europeanen en de Japan neezen was mij ge- 
bleken, dat niet door verschillend getal der neuronen en der spier- 
vezels, doch door grooter afzonderlijke doorsjiede der spiervezels, 
grooter afzonderlijk volumen der zenuwcellen het relatief grooter 
volumen der hersenen en der spieren te verklaren is ’). Tusschen 
p. 37) en elf huishonden (Haupltabelle) van ongeveer gelijke grootte kan voor het 
lichaamsgewicht van den Vos 6.12 KG., voor zijn hersengewicht 52 G. worden 
aangenomen, is het gemiddeld lichaamsgewicht der elf huishonden 6.6 K.G., hun 
gemiddeld hersengewicht 68 G. Dit laatste bedraagt dus, bij gelijk lichaamsgewicht, 
28.4% ïweer dan bij den Vos. De vergelijking dezer honden met den Jakhals 
(Ganis aureus) leidt tot soortgelijke uitkomst. Het gemiddelde lichaamsgewicht 
van veertien Jakhalzen bij Klatï (Haupttabelle) is 6.836 K.G., hun gemiddeld 
hersengewicht 57.1 G. Het verschil met even zware honden is 20.1%, iets minder 
dan van deze met den Vos, omdat de cephalisatie van den Jakhals een weinig 
hooger is. In tegenstelling met huishonden van de grootte dier kleine Canis-soorten, 
hebben nu huishonden van de grootte van den Wolf 24.8% mürder hersengewicht 
dan gemiddeld die groote Ganis soort. Naar de aangaven van Klatt (Haupttabelle) 
over hersengewichten van zes en lichaamsgewichten van vier Laplandsche en 
Russische wolven en over schedelcapaciteiten van 23 Europeesche en Amerikaansche 
wolven (Klatt, Ueber die Veranderung der Schadelkapazitat, p. 166) gemiddeld 
161 cM*, stelde ik het lichaamsgewicht der soort op 40 K G., het hersengewicht 
op 147.6 G. Absoluut zijn beide gewichten mogelijk een weinig te hoog, relatief 
wel ongeveer juist. De Wolf staat dan in zijn cephalisatie op gelijken trap met 
den Vos. Nu hebben bij Klatt (Haupttabelle) twintig honden van 30 tot 48K.G., 
gemiddeld 37.6 K.G. lichaamsgewicht, een gemiddeld hersengewicht 109.4 G. 
b Onder dien titel in Verslagen der Wis- en Natuurkundige Afdeeling der Kon. 
Akademie van Wetenschappen Ie Amsterdam. Deel 27, p. 731 (1918). 
b Eug. Dubois, De beteekenis der groote schedelcapaciteit van Homo neander- 
talensis. Ibid. Deel 29. p 998 (1921). 
