325 
eener soort komt het niet tot die celdeeling-,- de cellen nemen 
alleen toe in volumen, hetgeen zij ook doen bij het ontstaan der 
grootere soorten. Deze celvergrooting is namelijk een mechanische 
noodzakelijkheid, zooals onder nader moge blijken. 
Dat phjlogenetische toeneming van het volumen der hersenen 
inderdaad door celdeeling tot stand komt, zien wij ook daaraan, dat 
bij verwante, doch heteronenre soorten van gelijk lichaamsgewicht 
de liersenvoliimina (of -gewichten) of — hetgeen op hetzelfde 
neerkomt — bij ongelijk lichaamsgewicht de berekende cephali- 
satie-coëfficienten, in vele gevallen als de getallen J , 2, 3, 4 
tot elkander staan. De schedelea|raciteiten van den Chimpansé 
(450 cM'.), van Pithecanthropns (900 cM“.) en van den Anstralischen 
inboorling (1350 cM\) staan tot elkander als de getallen 1:2: 3. 
De cephalisatie-coëfücient der Anthropoiede Apeji is twee maal die 
der lagere Oost-Apen ; Cebiis heeft den dubbelen cephalisatie-coëfti- 
cient van Chrjsothrix; bij de Megachiroptera is hij twee maal dien 
der Microchiroptera. De coëflicient van Tupaja is vier maal dien 
van Sorex en Crocidura. De coëfficiënten der geslachten Mus, Lepus 
en Sciurus staan tot elkander als 1:2:3. De geslachten Sus, Hip- 
popotamus en Tapir hebben een cephalisalie-coëfticient die half zoo 
groot is als die van Equus, Camelopardalis, de Antilopen, Runderen 
en groole Herten. Het Dwerghertje of Kanfjil (Tragulus) heeft ook 
slechts een half zoo grooten coëfficiënt als de groote hertensoorten. 
Bijzonder belangwekkend is het, dat onder de Mustelidae, de Bunzing 
(Putorius putorius), het Hermelijn (Putorius ermineus) en de Wezel 
(Putorius nivalis) slechts een half zoo grooten cephalisatie-coëfücient 
bezitten, als de Steenmarter (Mustela foina) en de Boommarter (Mu- 
stela martes). Bij de eersten sluit zich ook de Das (Meles), bij de 
laatsten de Otter (Lutra) aan. 
Men heeft hier dus te doen met een analogon van de ,,parameterwet” 
der kristallen en het periodisch systeem der chemische elementen. 
Opgemerkt zij, dat van de genoemde verwante heteronenre soorten 
de meesten met lage cephalisatie klein van lichaam zijn, hetgeen 
bewijst, dat die phylogenetische groei der hersenen, waarbij — an- 
ders dan tusschen homoneure soorten — bepaalde gedeelten van 
dat orgaan sterker toenemen dan het overige, en dus heteronenre 
soorten ontstaan, wel altijd ook samengaat met toeneming der grootte 
van het lichaam, niet omgekeerd. Alleen is deze betrekkelijk minder, 
niet-homoneure, doch van de kleinste tot de grootste soort hooger gecephaliseerde 
Amerikaansclie Apen, tot elkander staan als 8:24:70, neemt het absolute celgetal 
belangrijk sterker toe dan zou beantwoorden aan dezelfde lichaamsgrootten van 
homoneure soorten. 
22 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXXI A®. 1922. 
