355 
Ophooping en vindplaatsen. 
Reeds latig geleden werd de volgende proef beschreven ter op- 
hooping dezer soort '). 
Grof gemalen rogge wordt gemengd met wat krijt en vruchtbaren 
tuingrond, in een diep bekerglas met water tot een dikke, stijve 
pap aangeroerd, gedurende eenige sekonden opgekookt om alle niet- 
sporen vormers te dooden en dan gekultiveerd bij 25° a 30° C. Daal- 
de sporen van B. polyniy.m bij kookhitte spoedig sterven mag de 
verhitting slechts kort duren. Na een paar dagen bedekt de op[)er- 
vlakte van het meel zich met een gesloten huid van B. ine.'ientericus 
en enkele andere daarmede na verwante soorten’), terwijl in de 
diepte boterzuurgisting ontstaat, gewoonlijk gelijktijdig met butvl- 
alkohol- en polymjxa-gisting. 
Men ziet dat het principe dezei- ophooping bei ust op de mogelijk- 
heid van een tijdelijke anaërobiose van B. ra, die ook aëroob 
kan groeien en zich in dit opzicht dus gedraagt als de alkoholgisl 
en de Aërobacter-Coligroep onder de bakteriën. liet meel levert de 
suiker, die de gisting veroorzaakt, d.i. de energiebron, welke de 
anaërobiose mogelijk maakt zoolang de ,, prikkel zuurstof” nog toe- 
reikend, alhoewel in chemisch niet aantoonbare sporen, voorhanden 
is, terwijl de behoefte aan ,,oxydatie zuurstof”, die bij de aërobiose 
in veel grootere hoeveelheid als energiebron noodzakelijk is, lijdelijk 
wordt uitgeschakeld. De uitspraak van Pastkuk : ,,la fermentaiion 
est la vie sans air”, is blijkbaar ook op B. polymyxa toepasselijk. 
Zaait men de gistende massa uit de diepte op moutagar bij lucht- 
toetredirig, dan verkrijgt men meestal reeds na enkele dagen de 
polymyxa-koloniën als slijmklompen naast de onvermijdelijke, zich 
vlak uitbreidende koloniën van B. mesentericus. 
Deze methode kan alleen die variëteiten van B. polyniy.ca leveren, 
welke tegen een betrekkelijk hooge concentratie van het voedsel 
bestand zijn. 
Een andere ophoopingsmethode, die ook de aan minder hooge 
concentratie van het voedsel aangepaste vormen tot ontwikkeling 
brengt, berust juist op de toepassing der aërobiose van onze baktei-ie. 
Nadat de opmerking was gemaakt, dat kolfjes gekookt moutextrakt, 
b M. W. Beijerinck. Butylalkoholgisting en Butylferment. Verh. Akad. v. VVetenscli. 
Amsterdam 1893. 
*) Deze huid kan kleurloos, bruin, zuiver rood en zelfs pikzwart zijn al naar de 
toevallig aanwezige variëteiten van B. mesentericus. De zwarte vorm is zeldzaam 
en het gemakkelijkst te verkrijgen bij de „mesentericus proef” met ongewasschen 
krenten (opkoken in moutextrakt met krijt, kultiveeren bij aëratie op 30° a 40° G.). 
24 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXXI. A^. 19!2i2. 
