357 
der proef niet bepaald iioodzakelijk, maar de werking ervan bleek 
gunstig te zijn. 
Nadat wij door proeven met de reinknlturen van B. iwhjniyxa 
hadden vastgesteld, dat amoniumzouten, nitraten en asparagine zeer 
goede stikstofbroniien zijn, hebben wij ook opgehoopt met suikers 
en ammoninmsulfaat als voedsel in een vloeistof beslaande uit 
leidingwater met 2 7o a 5 "/o glukose of rietsuiker, 0,05 7o (NHJ, 
SO^ en 0,02 7o ^2 HPO^ en wat krijt. De uitvoering der proef is 
als boven, maar na het pasteiiriseeren moet men de bolerzuurgisting 
meer volledig uilsliiiten dan bij het gebruik van bouillon of mout- 
extrakt. Want ofschoon de peptonen van laatstgenoemde vloeistoffen 
voor B. polymi/xa een uitnemend stikstofvoedsel zijn, zijn zij dit in 
mindere mate voor de boterzuurfermenten, waarvoor juist de ammo- 
niakzouten bijzonder geschikt zijn. Met is derhalve beter in dit geval 
een mime BiiLEMEMERkolf te gebruiken dan een gewone kolf, omdat 
daarin de groote hoeveelheid grond die als infektiemateriaal op den 
bodem ziidct, beter geaëreerd kan worden, waardoor botergisting 
voorkomen wordt. 
Ofschoon de groei bij lage temperatuur langzaam is, wordt de 
vloeistof na vier of meer dagen duidelijk troebel en in de meeste 
gevallen gaat de troebeling gepaard met gisting. Vooral deze gisting 
trok onze aandacht, omdat wij aanvankelijk een ophooping van B. 
megatheriam verwacht hadden, die volstrekt geen gisting veroorzaakt. 
De CoU- en Jiè'/'a^eueó’gistingen waren door de voorafgegane verhit- 
ting, de boterzuur- en butylgistingen door de aëratie uitgesloten. Er 
schoot dus niets anders over dan aan te nemen, dal de Polynn/xa- 
gisting was verkregen, hetgeen bij de reinkuituur werd bevestigd. 
De gisting, welke in hoofdzaak een alkoholgisting is, bewijst, dat 
onze bakterie tot de fakultatief (ternporair) anaëroben behoort 
en het onderzoek van het gas leerde, dat dit bijna zuiver kool- 
zuur is. 
Een van de merkwaardigste eigenschappen van B. polymyxa 
bestaat in de pectinase-afscheiding, dat is het enzym, waardoor 
sommige mikrobensoorten de middellamel der planten weefsels oplossen 
en deze weefsels dus in cellen uiteen doen vallen. Daardoor kan 
B. polymyxa evenals B. mesenter kus, die ook pectinase voortbrengt 
onder zekere omstandigheden een rol spelen bij het vlasroten, ofschoon 
het eigenlijke agens daarvan de anaërobe B. pectinovorum is. 
Ook boonen en erwten en andere plantenzaden, welke aan spontaan 
bederf worden overgelaten, kunnen in rijke kuituren van B. polymyxa 
veranderen, daar de celwanden van zaadlobben en kiemwit gemak- 
kelijk door pectinase worden aangetast, waarbij het inwendige der 
24* 
