360 
arainoniumsnlfaat eii salpeter. Urease wordt niet afgesebeideii ; salpeter 
reduceert tot nitriet maar niet tot stikstof. 
Daar de koolstof, bij afwezigheid van suikers, niet aan stikstof- 
verbindingen, zooals peptenen en asparagine, kan onttrokken woiden, 
is zelfs op vleeschbouillonagar de groei zeer begrensd en een maat 
voor de daarin voorkomende geringe hoeveellieid suiker. Maakt men 
derhalve op een vleeschbouillonagarplaat een dicht uitzaaisel van 
B. polymyxa, dan verkrijgt men daarop slechts zeer kleine, moeilijk 
zichtbare koloniën, die ecliter uit protoplasmarijke, meestal bewe- 
gelijke bakteriën bestaan. Strooit men nu op zulk een kuituur 
plaatselijk een stikstofvrij assimileerbaar voedsel, dan komt er sterke 
groei, in hoofdzaak op slijmvorming berustend, en er ontstaat een 
duidelijk auxanogram, waarvan de grens wordt bepaald door de 
diffusiegrens van de onderzochte stof. Juist de aanwezigheid van 
een geringe hoeveelheid volledig voedsel bij het begin der proef 
naast de overmaat van op zich zelf niet assimileerbare stikstofver- 
bindingen, waardoor de enkele kiemen in kleine koloniën konden 
veranderen, maakt het verdere verlooj) der pi-oef, na het opbrengen 
der koolhydraten bijzonder duidelijk. 
De meeste suikers en poljalkoholen worden door B. polymyxa 
gemakkelijk geassimileerd. Met zekerheid hebben wij dit vastgesteld 
voor arabinose, glukose, laevulose, mannose, galactose, rietsuiker, 
maltose, lactose, melibiose, raftinose, rhamnose, glycerine en manniet. 
Daarentegen worden sorbiet, dulciet, erythriet en querciet niet geas- 
simileerd. Zeer belangrijk is het feit, dat wij geen enkel, door deze 
bakterie assimileerbaar organisch zout gevonden hebben. 
De assimileerbare koolstofverbindingen kunnen aanleiding geven 
tot een vermeerdei'ing van het protoplasma en tot vorming van 
wandstof. Bij de ,,suikerbakteriën”, waartoe B. polymyxa behoort, 
overtreft dit laatste proces uit het oogpunt van „materiaalvorming” 
het eerste belangrijk. Dientengevolge kan men onze bakterie, zooals reeds 
is opgemerkt, in twee mikroskopisch zeer verschillende toestanden ver- 
krijgen : bij ontoereikende voeding met koolhydraten, bijv. op bouillon- 
agar, als sterk bewegelijke staafjes zonder slijmwand; bij rijkelijke 
voeding met koolhydraten als onbewegelijke staafjes met dikken slijm- 
wand ^). Deze omstandigheid geeft aanleiding tot de volgende proef, 
waarvoor zich echter alleen de veel slijm vormende variëteit van B. 
polymyxa leent, die in moutextrakt sterk groet. 
Indien men 0|) rietsuiker-kaliumfosfaatagar, welke slechts zeer 
weinig stikstofverbindingen bevat, een dicht uitzaaisel maakt van 
M De medici geven aan den slijmwand der bakieriën den zonderlingen naam 
van , kapsel”. 
