390 
Physiologische reactietijden op pijngewaarwordingen 
in Vioo sec. 
Galvanogram 
Plethy-smogram 
220 
335 
230 
360 
210 
280 
210 
350 
wegingen in kracht verminderd. Het nithnilen en uitschreeuwen lenigt 
de smart, lijsterische afFecttoestanden, die met sclireien en gillen 
gepaard gaan, duren niet lang, de rapins melancholicus is spoedig 
nitgewoed. Wij hebben hier te doen met een remmingsproces van 
twee gelijktijdige bewustzijnsinhouden. De waarneming van de 
heftige nitdrnkkingsbeweging remt de emotie. Daarop berust ook 
het gebi'nik van primitieve volken om door lichaamsverwondingen 
groote smart te verdrijven. Niet alleen onwillekeurige nitdrnkkings- 
bewegingeji remmen de emotie, maar dit geschiedt ook door wille- 
keurige. Een droevige stemming is dikwijls i>i intensiteit te ver- 
minderen door willekeurig hondirig en gelaatsnitdrnkking aan te 
nemen, die passeii bij een opgewekte stemming. 
Wij hebben dns nn gezien, dat willekeurige en onwillekeurige 
wilsuitingen op gelijke wijze invloed uitoefenen op de aandoeningen 
en wij stellen nu de vraag, hoe is omgekeerd de invloed van de 
aandoeningen op de wilsuitingen? 
Aandoeningen oefenen een grooten invloed nit op andere bewust- 
zijnsinhouden. Zij werken in hooge mate remmend, omdat de aan- 
dacht krampachtig daarop gericht is. Het geregeld denken wordt 
onmogelijk. Ook willekeurige bewegingen worden geremd. Het werk 
vlot niet meer, alles gaat langzamer en in pathologische gevallen, 
zooals bij melancholie, kan ten slotte een volkomen verslapping op- 
treden. Maar dit geldt weer niet alleen voor de willekeurige bewe- 
gingen, maar ook de nietbewuste efferente impulsen ondergaan den 
zelfden invloed. Cannon *) toonde aan, dat bij katten in ernotioneelen 
toestand het voedsel langer in de maag bleef, dan bij katten in 
normalen toestand. Bij den mensch komen soortgelijke remmings- 
processen voor. Eeri melancholicus scheidt minder speeksel en tranen 
af. Dit is experimenteel gemakkelijk vast te stellen. 
Verder is er ook een duidelijke vermindering bij den mensch in 
b Gannon ■ Bodily Ghanges in Pain, Hunger, Fear and Rage. 1918. 
