895 
de rechter hand ook de linker nieeheweegt, dan is dit een associa- 
tie, die op volmaakt dezelfde wijze is tot stand gekomen als bijv. 
de voorstelling van een persoon bij het noen)en van zijn naam. 
Associaties kunnen worden bevorderd en belemmerd en ook liierin 
vertoonen de meebewegingen zoo groote overeenkomst met de asso- 
ciaties, dat wij beide processen als analoog moeten opvatten. 
Associaties worden o.a. bevorderd door de meei'dere kracht der 
geassocieerde voorstellingen. Ebsinghaüs liet zinlooze lettergrepen 
van buiten leeren in een bepaalde volgorde. De reproductie in om- 
gekeerde volgorde was daarna niet mogelijk. De verklaring hiervoor 
werd gegeven door Münsterbekg. Bij het o|)zeggen van het a — b — c 
zijn a en b eenigen tijd gelijktijdig in het l)ewnstzijn. Bij het hooren 
van b bestaat nog een zwakke nawerking van a. Daarom zal bij 
het hooren van a, b eerder gereproduceerd worden, dan omgekeerd 
bij het hooren van b, a. Bij de meebewegingen komt hetzelfde ver- 
schijnsel tot uiting. De meebewegingen, die het ki-a.chtigst optreden, 
blijven het langst. Zij vertoonen een veel grootere resistentie tegen- 
over de remming. Bij sommige menschen blijven enkele meebewe- 
gingen bijv. de mondbewegingen bij het kni[)pen gedurende het 
heele leven bestaan. 
Bovendien worden associaties bevorderd door de sterkte van de 
associeerende voorstelling. Hoe sterker en duidelijker deze voor- 
stelling, hoe grooter de kans is, dat geassocieerde herinneringsbeelden 
worden gere[)rodneeerd. De ervaring leert bijv., dat gezichts- en 
gehooi'sindrnkken eerder en duidelijker associaties opwekken dan de 
vage reuk- en smaakgewaarwordingen. Ook bij de meebewegingen 
openbaart zich dit verschijnsel. Bij de boven beschrexen proeven 
blijkt uit de cnrven, dat, wanneer men de beweging van liet eene 
been bemoeilijkt door belasting, zoodat daardoor de krachtsinspanning 
grooter wordt, ook de meebewegingen van het andere been toe- 
nemen. 
In curve II zijn door de belasting zoowel van het paretische been 
als van het gezonde been de meebewegingen aan beide kanten 
belangrijk grooter geworden. Wanneer zooals in curve 111 de belas- 
ting zeer groot wordt, dan zijn de eischen, die aan hel paretische 
been worden gesteld zoo groot, dat de daardoor opgewekte meebe- 
weging van het gezonde been niet belangrijk meer \erschilt van de 
meebeweging van het paretische been. Ook blijkt nil curve 1 en 11 
dat bij herhaalde beweging van hel [laretische been de meebewe- 
gingen van het gezonde been grooter worden. Dit moet daaraan 
worden toegeschreven, dat er een vermoeidheid in het paretische 
