417 
het praesplienoïd en het etlimoïd, er wordt een naar boven en achter 
open hoek gevormd. Deze hoek zal ik als de ethmoïdaalhoek onder- 
scheiden. 
De typische verschillen tnsschen den orthognathen en prognalhen 
schedel bestaan dns in de verschillende ligging van nens- en schedel- 
holte ten opzichte van elkander, en de verschillende wijze waarop 
de schedelbasis geknikt is. De meerdere of mindere lengte der kaken, 
laat ik dus niet als criterium gelden. 
Wanneer men nu aan de hand der genoemde criteria de schedels 
der verschillende zoogdiergroepen onderzoekt, dan blijkt het dat 
de geheele groep der Primaten, dus niet alleen de mensch, een 
ortliognathe schedel heeft, in tegenstelling tot alle andere zoogdier- 
groepen. Het onjuiste uitgangspunt, om de ontwikkelingsgraad der 
kaken, als een indeelingskenmerk te bezigen, heeft er b.v. toe 
geleid, om de apen als prognathe vormen te beschouwen. Doch hoe 
sterk de kaken ook ontwikkeld mogen zijn, de schedelbasis vertoont 
nimmer een ethmoïdaalhoek, en de neusholte komt nimmer voorde 
schedelholte te liggen — hetgeen ook niet mogelijk is daar bij alle 
apen de oogkassen voor de schedelholte liggen — en bij jojigere 
individuen treft men een sphenoïdaalhoek aan. De sterke snnit- 
vorming bij meerdere apen, doet echter gelijkenis met een prognathen 
schedel ontstaan, en ik zal dan ook deze vormen als pseudoprognaatli 
onderscheiden. 
In het vorenstaande zijn de punten vastgelegd, waarop bij een 
onderzoek naar de betrekking tusschen prognathie en orthognathie 
moet worden gelet. Bij dit onderzoek moet dus de vi-aag worden 
beantwoord: welk schedeltype is het oorspronkelijk en welk is 
het gespecialiseerde. Ik zal beginnen met het resultaat mede te deelen 
van mijn onderzoek dat ik aan embryonen van een aantal zoog- 
dieren heb verricht. Dit resultaat is het volgende: het foetus van 
alle zoogdieren, is aanvankelijk orthognaath, dat wil zeggen, heeft 
een sphenoïdaalhoek, mist een ethmoïdaalhoek, en de neusholte ligt 
onder de schedelholte. Terwijl nu deze toestand bij de apen ten 
deele, bij den mensch volkomen, blijft bestaan, gaat bij de overige 
zoogdieren, de foetale ortliognathe schedel geleidelijk over in het 
prognathe type, het eerst verdwijnt de sphenoïdaalhoek, daarna ont- 
wikkelt zich de ethmoïdaalhoek, en hand in hand hiermede draait 
de neusholte; de subcerebrale ligging hiervan gaat over in een prae- 
cerebrale. Zoodat de orthognathie van den mensch, dat is het kenmerk 
bij uitnemendheid van liet menschenlijk aangezicht, de grondslag 
van zijn physiognomisch uiterlijk, wederom zich kennen doet als 
een gefixeerde foetale eigenschap. 
