428 
met het daaraan bevestigde neusseptnm naar boven gedraaid woidt. 
In werkelijklieid wordt nu dus een deel der schedelbasis, tot voorste 
begrenzingswand der schedelholte. 
Op bijzonderheden, bij de verschillende zoogdierembryonen, die 
ik onderzocht, waargenomen, zal niet ingegaan worden, slechts 
enkele opmerkingen van algemeenen aard mogen hier nog een 
plaats vinden. 
Dat de orthognathe schedel van den mensch als een gefixeerde 
vroeg fbetalen vorm moet worden beschouwd is uit het voorgaande 
voldoende gebleken. Met het konslateeren van dit feit is tevens het 
onjuiste aangetoond van de in de littei’atuur algemeen verbreide 
meening dat de sphenoïdaalhoek, die zoo karakteristiek is voor den 
menschenschedel, zou zijn veroorzaakt door de zeer krachtige hersen- 
ontwikkeling bij den mensch. Want deze hoek is niet alleen een 
kenmerk van alle foetale zoogdierschedels, doch komt reeds in het 
prirnordiaalcranium der Reptilien voor. Het is een essentieel ken- 
merk van, laat ik maar zeggen, het prirnordiaalcranium der verte- 
braten in ’t algemeen. Nader zal ik hier op dit punt niet ingaan. 
Heeft dan de krachtige ontwikkeling der Hemispheren in ’t geheel 
geen invloed gehad op de anatomische verhoudingen in den schedel, 
afgezien van de noodzakelijk aanzienlijke vergi’ooting van den hersen- 
schedel ? Zulk een invloed — en zelfs een zeer merkwaardige — 
is inderdaad aan te toonen. Een vergelijking der verhoudingen in 
Figuren 11 en 12 brengt dezen invloed aan het licht. 
In figuur 11 is de mediaansnede geschetst door den kop van een 
Fig. 11. 
Fig. 12. 
