424 
lioiidenfoetus, met een lengte van 32 m.M., in figuur 12 van een 
menselienfoetns ter lengte van 40 m.M. De bijzonderheid waarop ik 
wijzen wil, betreft de insertie der vliezige scliedelkapsel aan de 
kraakbeenige nenskapsel. Bij den hond hecht zich de scliedelkapsel 
vast aan den scherpen hoek, waar de schedelbasis ombuigt in de neus- 
kapsel, dat wil dus zeggen aan den voorrand van de schedelbasis. 
Bij den mensch daarentegen hecht zich de vliezige scliedelkapsel, 
tengevolge van de krachtige ontwikkeling der Hemispheren, vast 
aan de voorvlakte der nenskapsel. Het is duidelijk dat een — in 
dit stadium relatief groot — gedeelte van het neusseptum daardoor in 
de schedelholte wordt opgenomen. Wij konstateeren hiermede een 
feit, dat van groote beteekenis is voor het begrijpen van meer- 
dere verschijnselen aan den mensehenschedel. Ik wil deze slechts 
ter loops noemen. In de verschuiving der insertie van den schedel- 
kapsel op de voorvlakte van de kraakbeenige nenskapsel ligt de 
verklaring van het voorkomen der Crista galli. Dit uitsteeksel, dat 
bij prognathe schedels ontbreekt, is niet anders dan het bovenste deel 
van het neusseptum, en de top der Crista galli is dus de oorspronke- 
lijke voorgrens van de schedelbasis. Door deze verschuiving is de 
nensstreek van den mensch van boven af aanzienlijk verkort. Dat 
het physiognomisch uiterlijk van den mensch in hooge mate hierdoor 
beïnvloed is geworden, ligt voor de hand. Reeds vroeger kwam ik 
op grond van onderzoekingen van vergelijkend anatomischen aard, 
tot het besluit dat het bovenste deel van den neus in den schedel 
opgenomen was, en dat de tegenwoordige grens tusschen neus en 
schedel een secundaire was'). De oorspronkelijke was gelegen op 
het voorhoofd ter plaatse waar bij den mensch niet zelden de zoo- 
genaamde Fonticulus metopicus zich bevindt. De uitkomsten van 
het embryologisch onderzoek komen nu deze rneening bevestigen. 
Een verder verschijnsel dat door deze verschuiving der schedel- 
kapsel op de nenskapsel verklaard wordt, is de intraorbitale ligging 
van den toegang tot het traankanaal. Bij de halfapen ligt deze opening 
extraorbitaal, bij de apen daarentegen is zij tengevolge van de ver- 
korting van den aangezichtsschedel, met het os lacrymale in den 
medialen wand der orbita opgenomen. 
Wij zien dus dat door deze verschuiving van de scliedelkapsel 
op de voorvlakte der nenskapsel als gevolg der krachtige ontwik- 
keling van de hei’sen hemispheren, drie zoo heterogeen schijnende 
verschijnselen als Crista galli, Fonticulus metopicus en intra-orbitale 
ligging van het traankanaal op eenvoudige wijze verklaard worden. 
‘) Die Herkunft der Fontanella metopica beim Menschen. Anat. Anz. Erganzungs- 
heft. Bnd 38. Jena 1911. 
