435 
lende phasen is bepaald door (6). Door (13) wordt bepaald of de 
temperatuur daarbij rijst of daalt, door (15) of de druk toe of afneemt. 
Wij schrijven de isovolumetrische reactie: 
+ • • • ^ ^ 9+1 + ....• • (17) 
waarin alle reactiecoëflicienten positief zijn genomen. Wij hebben nu : 
(XH)v = ^(fHq -j- ^9+1 + .... — ^1^1 — — .... 
2 (A x)v = Xq + -\r .... — .... 
Wij nemen nu aan dat wij reactie (17) zoo hebben geschreven 
dat zij bij warmtetoevoer van links naar rechts verloopt; 2^{XH)v 
is dus positief. Om het teeken van 2 (^.x)v ie bepalen moet men 
nu Aj Aj . . . uit (12) oplossen en de verdeeling van de nieuwe stof 
tusschen de verschillende phasen kennen; deze is uit (6) te vinden. 
In sommige gevallen is het teeken van .2" F echter ook zonder 
deze berekeningen dadelijk bekend. Treedt de nieuwe stof b.v. alleen 
op in een of meer der phasen, die in (1 7) bij warmtetoevoer ontstaan, 
dus in Fq Fq^i . . . , dan is a’, = 0 a;, = 0 . . . Xg—i = 0 en is .2'(Aa;)F 
dus positief. Uit (13) volgt dan dat {dl')x negatief is. 
Treedt de nieuwe stof echter alleen op in een of meer der phasen, 
die in (17) bij warmte-afvoer ontstaan, dan zijn XqXq^i... nul, 
zoodat .2" (Aa ;) 7 negatief is. Uit (13) volgt dan dat {dT')x positief is. 
Treedt de nieuwe stof echter in beide groepen van phasen op, 
dan kan alleen eene nadere berekening over het teeken van 2 '(AA ’)7 
en dus ook van {dT)x beslissen. 
Wij stellen nu de isentropische reactie eveneens door: 
+ • • • • ^ ^qF q + •^v+1 ^ 9+1 “k (18) 
voor. Men bedenke echter dat A^ A, . . . nu niet uit (12) maar uit 
(14) opgelost moeten worden. A, A, . . . zullen in (18) dus niet alleen 
andere waarden hebben dan in (17), maar een of meer van hen 
kunnen ook andere teekens hebben, zoodat zij in (18) van het eene 
lid naar het andere moeten oveigebracht worden. Wij hebben nu: 
^ (A V)h — XfjVq F ^9+1 1^9+1 + . . . . ~ A, Uj — A, F, — .... 
2 (A x)h = lqXq + XqJ^l XqJ^^ +- — Aj — A, iC, — 
Wij nemen nu aau dat reactie (18) zoo is geschreven, dat zij van 
links naar rechts onder volumentoename verloopt; 2(AF)i/is dus 
positief. Treedt de nieuwe stof nu alleen op in een of meer der 
phasen, die bij volumentoename ontstaan, dan is dus ^{').x)h positief 
en volgens (15) dus ook {dP)x. 
Treedt de nieuwe stof echter alleen op in een of meer der phasen, 
die bij volumenafname ontslaan, dan is 2(A:r)jy en dus ook {dP)x 
negatief. 
29 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXXI. A®. 1922. 
