436 
Wij kunnen hieruit de volgende regels afleiden: 
voegt men aan een invariant evenwicht E{x = 0) een nieuwe 
stof toe, dan ontstaat een monovariant evenwicht E, dat wij in een 
P, 2’-diagram door een kurve E voorstellen; 
treedt de nieuwe stof alleen op in een of meer der phasen, die 
bij de isovolumetrische reactie bij toevoer (afvoer) van warmte ont- 
staan, dan wordt de temperatuur verlaagd (veihoogd); kurve E 
gaat dus van uit haar invariant beginpunt naar lagere (hoogere) 
temperaturen ; 
treedt de nieuwe stof alleen op in een of meer der phasen, die 
bij de isentropische reactie onder volumentoename (-afname) ontstaan, 
dan wordt de druk verhoogd (verlaagd); kurve E gaat dus van uit 
haai' invariant beginpunt naar hoogere (lagere) drukken. 
In enkele gevallen kan men ook op de volgende wijze iets afleiden 
over de richting van kurve E in haar invariant beginpunt. Wij 
nemen aan dat de nieuwe stof, die men aan het invariante evenwicht : 
£■ (a; = 0) = -b -j' . • • . + ^9 “i -^^-1-1 + ••••+ 
toevoegt, alleen optreedt in de phasen en dus niet 
in F^, F^ . . . Fg. Dit is zeker zoo, als F^ . . . Fg phasen van onver- 
anderlijke samenstelling zijn. Neemt men nu uit het evenwicht E 
de phasen Fg-^i . . . Fn-\-i weg, dan houdt men een plurivariant even- 
wicht F^ . . . Fg over; dit wordt in het P, 7-diagram door een pluri- 
variant veld voorgesteld. Daar kurve E in dit veld moet liggen, 
volgt hieruit het boven gezegde. 
In het tiijzondere geval, dat de nieuwe stof maar in één der 
phasen optreedt, valt kurve E dus samen met een der monovariante 
evenwichten van het evenwicht E{x = 0). 
Alvorens deze beschouwingen op enkele gevallen toe te passen, 
wil ik eerst nog op enkele punten wijzen, die reeds vroeger zijn 
besproken. Als wij van de isovolumetrische en de isentropische 
reactie de verhouding der coefticienten . . . kennen en tevens in 
welke richting deze reacties bij warmtetoevoer of bij volumever- 
grooting verloopen, dan zullen wij zeggen dat deze reacties quan- 
titatief bekend zijn. Kent men echter alleen de teekens van . . . 
en tevens weer in welke richting de reacties bij warmtetoevoer of 
bij volumenvergrooting verloopen, dan zullen wij zeggen dat de 
reacties qualitatief bekend zijn. Men weet dan alleen, welke phasen 
aan de eene en welke aan de andere zijde van het reactieteeken 
staan. 
