437 
Kent men van elke pliase van het invariante evenwicht ^(.»’ = 0) de 
entropie, het volumen en de samenstelling, dan kan men met be- 
hulp van (12) en (14) de isovolumelrische en isentropische leactie 
quantitatief bepalen. Men kan dus de richting der verschillende 
monovariante kurven in het P, 7-diag'ram juist teekenen ; wij noemen 
het een quantitatief Z-*, 7-diagram. 
Kent men beide reacties alleen qualilalief, dan kaji men alleen 
bepalen of de monovariante kurven van af het invariante punt 
naar hoogere of lagere temperaturen en naar hoogere of lagere 
drukken gaan ; maar hun ligging ten opzichte van elkaar is dan 
nog onbepaald; wij noemen dit een qualitatief P, 7’-diagram. 
Wij nemen als voorbeeld de reacties: 
F, \ F, A/7>0 A r= 0 
Z’, -f 7^, + -h F. AF=r:0 AF>0 
een ternair invariant even wiel) t. 
De eerste is, volgens de aanname AK=:0, de isovolumetrische 
reaktie en verloopt, volgens de aanname A 77 )> ü, van links naar 
rechts onder warmtetoevoer. 
Uit A 77 = 0 en AT^OO blijkt dat de tweede de isentropische 
reactie is en dat van links naar rechts het volumen toeneemt. 
Volgens onze vroegere beschouwingen hebben wij nu: 
F, + F, + F, A77>0 
(F.)(7\)(7^J I {F,) {F,) 
naar lagere 7’ | naar hoogere 7’ 
van verder hebben wij : 
F,+F,^ F,:^F, -[-F, A77=:0 
{F,) (F,) (F,) (F,) {F,) 
naar hoogere F naar lagere F 
Volgens onze vroegere notatie is hierin 
(Fr) = F^4- F, I 7\ + F^ , (T’J = F^F F, F^ + F^, enz. 
. Wij kennen het P, 7’-diagram nu qualitatief; wij weten nl. dat 
van uit het invariante punt kurve (P,) naar hoogere 7’ en lagere F 
gaat; kurve (Pj naar hoogere 7' en tevens naar hoogere F, enz. 
Omgekeerd kan men uit een qualitatief 7^7-diagram ook de 
qualitatieve isovolumetrische en isentropische reactie vinden. Weet 
men b.v. dat de kurven (Pj en (P,) naar hoogere en (Pj) (Pj en 
(Pj naar lagere temperaturen gaan, dan behoeft men (19) maar in 
omgekeerde richting, nl. van beneden naar boven op te stellen, om 
de isovolumetrische reactie te vinden. 
A F 0 
. . . . (19) 
A F>0 
.... ( 20 ) 
29 * 
