459 
nooit door liet oppervlak heen verlaten eii behoeft dit laatste niet 
eens te bereiken; het is iil. inogelijk dat het niet verder komt dan 
zeker oppervlak met een kleinere (o dan de door (15) be[)aalde, 
zóó nl. dat het, daarin gekomen, nog een zekere snelheid heeft, 
waarvan de richting in het oppervlak valt. Het is wel waarschijnlijk 
dat het electron in zulk een geval, na eenigen tijd in den zak te 
hebben rondgeloojien, dezen weer door de opening verlaat, maar 
het is moeilijk, dit met zekerheid nit te maken. 
^ 8. Whittakkr stelt zich den ring R voor als samengesteld nit 
de gelijknamige polen van een aantal magneten die volgens stralen 
van den cirkel zijn geplaatst en hun tegengestelde polen in of nabij 
het middelpunt hebben. Volgt men deze opvatting, dan ligt de ge- 
dachte voor de hand dat men de magnetische ladingen wel kan 
missen ; men zou de magtieten kunnen vervangen door weerstar)d- 
looze solenoïdes met prae-existeerende stroomen. 
Intusschen krijgt men op deze wijze geen goed werkend model. 
Dit blijkt als men het electron langs de as OX laat loo[)en. Inliet 
magnetische veld waardoor het omringd is, zijn de krachtlijnen 
cirkels om de as en de kracht die op een stroomelement aan een 
punt F werkt, is dus volgens een lijn in het vlak F O X gericht. 
Die kracht heeft geen moment ten opzichte van O X, en dienten- 
gevolge werkt op een solenoïde en op een stelsel van solenoïdes 
geen koppel dat een wenteling om O X zou kunnen teweegbrengen. 
Zoo zou dus voor het door Whittakek bedachte model de onder- 
stelling van magnetisme als een afzonderlijk agens essentieel zijn. 
Over de redenen waarom men die onderstelling niet licht zal aan- 
vaarden, behoef ik niet nit te weiden. Laat_ ik alleen opmerken dat 
de vergelijkingen (1) — (6), ofschoon zij een goed sluitend stelsel 
vormen, niet foelaten, variatiestellingen zooals het beginsel van 
Hamilton af te leiden. In dit laatste spelen n.1. de potentieele enei'gie 
en de kinetische energie (daar het verschil van beide voorkomt) niet 
dezelfde rol. Zijn er nu alleen electrische ladingen, dan is er een 
variatiestelling, waarbij de electrische energie met de potentieele en 
de magnetische met de kinetische enei'gie overeenkomt. Bvenzoo is 
er een variatiestelling^als er alleen magnetische ladingen zijn, maar 
dan hebben de electrische en de magnetische energie hun rollen 
verwisselt. Men gevoelt dus dat men bezwaarlijk het een met het 
ander kan combineeren. 
Ik moet er ten slotte aan herinneren, dat Whittaker zich aan 
het door hem bedachte model niet te zeer wil binden. Hij merkt 
terecht op dat als men eenmaal een geschikt stel van vergelijkingen 
