483 
een publicatie over een belangrijk experimenteel onderzoek, waarin 
de drnkverscbillen voor edelgassen nader werden onderzoclit en de 
afliankelijkheid der gevonden effecten van verscliillende variabelen 
door een benaderende ,,empiriscbe” formule werd gegeven. 
§ 2. Doel. 
Wij stellen ons, na met liet bovenstaande onze prioriteit gecon- 
stateerd te hebben, met deze mededeeling ten doel: 
1“. aan te toonen, da^de proefondervindelijke i-esultaten x erkregen 
door A. Rüttenaüer bij zijn uitbreiding der onderzoekingen omtrent 
het drnketfect beantwoorden aan de door ons in I ontwikkelde 
theoretisclie formules waarin tevens liet bruikbare deel van Rüttenaueh’s 
empirische formule besloten is ; 
2“. vast te stellen, dat aangaande den grondslag van Skaupy’s 
theoretisclie opvatting van liet druk-elfect ernstige bedenkingen bestaan; 
3°. nit Rüttenauer’s belangwekkende liepalingen nadere conse- 
quenties te trekken, mede in verband met onze vroegere gegevens 
op dit gebied en onze eveneens in ons proefschrift gepubliceerde 
objectieve, quantatieve bepalingen, omtrent lichl-emissie bij gelijk- 
stroomontladingen in spectraalbuizen. 
^ 3. Formule ter bereheniug van het druk-ejject. 
Rüttenauer geeft de emiiirische formule; 
Ap 
Ag V M 
I 
Q 
waarin Lp het gevonden drukverschil, ƒ een constante, A de stroom- 
dichtheid, g de spanningsgradiënt, M het moleculair-gewicht, p de 
totaal-gasdruk, / de lengte van de pos. zuil, Q de dwarsdoorsnede 
ervan voorstellen. 
Men ziet hieruit, dat Rüttenauer experimenteel vindt, dat het 
druk-effect omgekeerd evenredig met den totaal-gasdruk zou zijn '), 
terwijl schrijver dezes, eveneens proefondervindelijk, aantoonde, dat 
A p weinig of niet — bij niet al te groote variaties van p — met 
p veranderde *). 
Hoe is dit verschil in uitkomst te verklaren ? 
q Hetgeen trouwens ook reeds door F. Skaupy in zijn eerste publicatie (’17) 
werd vermeld. 
2) Rüttenaüee, meent ten onrechte, dat door mij evenals door Skaupy zou 
gevonden zijn, dat bij argon het druk-effect omgekeerd evenredig met den gasdruk 
ware. Door ons werd integendeel opgemerkt, dat binnen zekere grenzen het druk- 
effect een zeer geringe variabiliteit ten opzichte van den gasdruk vertoonde. 
32 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXXI. A“. 1922. 
