486 
een bepaald gas betreft, ook theoretisch begrijpelijk. Hij volgt reeds 
direct uit de — op de bewegingsvergelijking der electrische geladen 
deeltjes in het spanniïigsveld berustende — vergelijking (4) onzer 
vorige mededeeling (I l.c. p. 1.175), waaruit de evenredigheid met 
den potentiaal-val V blijkt, mits het karakter der dragers geen ver- 
andering met V ondergaat. 
Wij mogen dit dns reeds uit dien hoofde ook in de vergelijking 
van het massa-transport door den electrischen stroom 
1 760 
massa-transport = — Q ■ A . . 2,32 10-^ 
a p 
(vergel. (9) mededeeling 1) tot uitdrukkitig brengen, door hieiln - 
te vervangen door een factor, hg, waarin b voor een bepaald gas 
een constante is. Dus: - — = b of = constant. 
a.g 
Trachten wij dit ook direct uit het wezen van de stroomgeleiding 
af te leiden en daaruit tevens te leeren, of b voor verschillende 
gassen al of niet eenzelfde waarde heeft. Wij herinnerer) er dan 
aan, dat vergelijking (9) van mededeeling I ons leert, dat het druk- 
effect eveni-edig moet zijn met het deel — der stroomgeleiding, het- 
welk door met massa beladen ionen plaats vindt. Dit deel is even- 
redig met de concentratie der pondei'abele ionen. De questie is 
daaroiT) te herleiden lot de vraag, of door toename van g de con- 
centratie der ionen kan toenemen. In geval van evenredigheid zal 
dan van zelf de vergelijking ag = constant toegepast mogen woi-dèn. 
Deze betrekking zal inderdaad geldigheid hebben bij electropositieve 
en edelgassen, warineer de elementaire theorie van J. Hranck en 
G. Hertz ’) aanvaard wordl, waarbij, gelijk bekend, volkomen elas- 
tische botsingen tusschen electron en atomen verondersteld wordt, 
tot — onder invloed van hel electrische veld — het electron zulk 
een afstand heeft afgelegd, en daarbij zooveel energie verzameld 
heeft, dat haar energie de waarde overtreft, welke met de ioriisee- 
ringsspanning verbonden is. Hoe grooter ƒ/, hoe korter de tijd, waarin 
deze waarde verkregen wordt; het aanlal ioniseeringen per tijds- 
eenheid zal recht evenredig zijn met g. 
Later hebben Franck en Hertz “), evenals C. D. Child in aan- 
1) Omtrent den factor Q in den teller, zie noot 1, p. 484. 
*) J. Franck en G. Hertz. Verh. d. D. phys. Ges. 18, 213 {’16). 
*) J. Frakck en G. Hertz. Phys. Zeitschr. 20 , 132 (’19). 
9 C. D. Ghit.d. Phil. Mag. fG) 27, 278. (’14). Phys. Rev. (2) 15, 33 (’20). 
