488 
stroonidichtheid van 1,49 tot 1,21 A/cm’, en de buisdoorsnede van 
2,01 tot 0,454 cm’, varieert) de ,, constante”, welke ca. 2,3 . 10~5 
bedraagt, de maximale afwijking van 0,7 . 10~5 vertoont. 
Tegenover het feit van zulk een maximale afwijking van ca. SO’/^ 
staat echter, dat bij de waarnemingen van Rüttenaueu de waarden 
van den spanningsgradiënt voor eenzelfde gas zich onderling maximaal 
verhouden als 1 tot 4. Wij achten daarom (zie ook onze berekening 
bij stikstof p. 491 voetnoot) het effect van g, boven de waarnemings- 
fouten uitstekend, aanwezig. 
Het feit van deze theoretische en empirische vaststelling der be- 
naderde evenredigheid van het drnk-effect met Ag dus met de toege- 
voerde energie, achten wij van groot belang. Het stemt geheel over- 
een met de door onze objectieve rïietingen vastgestelde evenredigheid 
der lichtemissie van de pos. zuil met de toegevoerde energie. Wij 
komen op dit punt van gelijktijdige en quantitatieve paralleliteit 
straks terug. (Zie ^ 5). 
Ad c. Wij merkten reeds op, dat men voor verschillende gassen 
een uiteenloopende waarde voor ag resp. h dient te verwachten. 
Dit is in tegenstelling met Rüttenaüer’s opvatting; deze onderzoeker 
toch meent — met betrekking tot zijn empirische formule — de 
druk-effecten voor verschillende soorten van gassen vergelijkbaar 
te mogen stellen en neemt aan, dat ƒ voor verschillende gassen 
eenzelfde waarde heeft. Wij nieenen, dat de wijze, waarop de 
invoering van g in de empirische formule van het druk-effect door 
Rüttenauer is geschied, kwalijk kan worden aanvaard. Hij is 
daarbij klaarblijkelijk door de uitkomsten bij argon en helium 
(tabel 4 zijner mededeeling) geleid; inderdaad vinden wij hier slechts 
een maximale afwijking van ca. 157o-’) Wij hebben echter behalve 
op grond der theoretische verwachting, ook op grond van het 
volgende aanleiding hier aan toeval te denken. Bij de desbeti-effende 
berekende constanten is door Rüttenaüer bij gebrek aan bepalingen 
van de waarde van g, neon niet ter vergelijking opgenomen. Wij 
kunnen echter voor dit doel met ruimschoots voldoende nauwkeurig- 
heid uit de ,,klemspannings-bepalingen” in ons proefschrift mede- 
gedeeld, atleiden, dat onder vergelijkbare omstandigheden de [)oten- 
b In Rüttenauer’s tabel 4 vinden wij voor helium en argon bij eenzelfde 
stroombuis een maximale afwijking in de , constante” 
PAP 
Ag\^ Ml’ 
welke ca. 4,6. lü’5 
bedraagt, ter grootte van 0,75.10-5 
(waarbij p varieert van 0.618 tot 0,776 m.m.) 
i „ A „ „ 1 36 , 1.21 amp./c.m.*)- 
