514 
den top van het reservoirtje R. Door een geschikte regeling van den 
stroom in dezen magneet en van het gewicht van het ijzeren 
manteltje rn, was het mogelijk dit laatste op te heffen en te laten 
zakken, zoodat het roerdertje r binnen in het reservoirtje werd mee- 
genomen ; hiermede konden gas- en vloeistofphase in het reservoirtje 
zeer bevredigend geroerd worden '). 
^ 4. Waamemingen en voorzorgen. 
Voordat het werk bij lage temperatuur begonnen werd, zijn iso- 
thermen bepaald voor de twee mengsels bij 20° 0., waarbij de 
berekeningen werden uitgevoerd op de wijze van Comm. N“. 78 ’). 
De waarden van den uitzettingscoefficient 
vereischt bij de berekeningen van de isothermen voor de mengsels 
werden geïnterpoleerd als lineaire functies van de samenstelling uit 
de correspondeerende waarden voor de zuivere gassen; de fout 
hierdoor gemaakt is te verwaarloozen. Deze waarden waren in het 
geval van zuurstof, die gevonden door Kamerlingh Onnes en Hyndman* *). 
Voor stikstof werden ze afgeleid uit isothermen, bepaald bij 0° C. 
en 20° O. door een van ons. Deze laatste zijn nog niet gepubliceerd. 
De isolherrne van 20° C. voor het eerste mengsel werd bepaald met 
een klein reserxoir van 5 ccm. Bij het be[)alen van de isotherme 
van 20° C. voor het mengsel mot 75 “/o z^uurstof met denzelfden piezo- 
meter, ontstond een lek; ten gevolge van dit lek kon alleen het 
normaal volume, bepaald aan het einde van de meting voor de be- 
rekening gebruikt worden. Ter meerdere zekerheid werd voor dit 
mengsel nog een serie punten bij 20° C. gemeten met den, in het 
kritische gebied, gebruikten piezometer. De overeenstemming van 
beide metingen is bevredigend. Isothermen werden bepaald over 
een gebied, ongeveer 5 graden boven de tem[)eratnur van het kritisch 
raakpunt en naar beneden zoo laag uitgestrekt als de volumever- 
houdingen van den piezometer toestonden, d.w.z. 6 graden voor het 
50 “/o mengsel, en 2^ graad voor het 75 "/o mengsel onder hun 
respectieve kritische raakpunten. De temperatuurintervallen waren 
in het algemeen ongeveer 2 graden, maar in de nabijheid van het 
kritische gebied werden ze verminderd tot V,, graad of een nog 
kleiner interval. Alle waarnemingen werden gedaan met stijgenden 
druk; op de belangrijkheid van deze voorzorg wordt gewezen in 
1) A. VAN Eldik. Amsterdam Akad. Versl. Mei — Juni 1897. Leiden Comm. N°. 39. 
*) Amsterdam Akad. Versl. Maart 1902. Leiden Comm. N^. 78. 
