578 
Het eindresultaat is, dat liet vliegwiel juist eenmaal per secunde 
ronddraait. Sterke schommelingen van de netspanning zijn nu geen 
bezwaar meer; het eenige gevolg zal zijn, dat de nok 11 zich dan 
iets meer naar rechts of naar links toe bevindt op het oogenblik, 
waarop het secundencontact tot stand komt, zoodat alleen de ver- 
houding der snel en langzaam draaiende gedeelten van de as van 
het vliegwiel iedere secunde gewijzigd kan worden. Dit is geen 
bezwaar, daar de klinostaatas veel langzamer draait en de beweging 
met behulp van de tandraderen 4, enz. hierop wordt overgebracht. 
Nu is verder aan die horizontale klinostaatas een conisch tandrad 
aangebracht, waarin een ander conisch tandrad grijpt, dat aan een 
vei'stelbare as (5) vastzit. Deze laatste as is zoo aangebracht, dat zij 
rondom de horizontale as kan worden bewogen en vastgezet kan 
worden, terwijl de draaiende beweging niet belemmerd wordt. 
Hierdoor is het mogelijk aan de klinostaatas eiken gewenschten 
stand te geven. Door de verstelbare as vast te zetten en de verstel- 
inrichting los te maken kan een draaiing van de plant loodrecht op 
de horizontale as verkregen worden. Deze inrichtij)g is in figuur 2 
afgebeeld ; de verstelbare as wordt daar vastgemaakt met de schroef 
A, de verstelinrichting met het handvat 
Figuur 3 eindelijk geeft een beeld van het geheele toestel van de 
achterzijde gezien, waarbij de inrichting van figuur 2 nog niet is 
aangebracht. Men ziet uit deze figuur ook, dat het toestel betrek- 
kelijk klein is en dus gemakkelijk door één persoon verplaatst kan 
worden. Ook de stand van de as kan tijdens de proef zonder moeite 
veranderd worden. 
De eenvoudige constructie heeft ten gevolge, dat de aanschaffings- 
kosten belangrijk lager zijn dan van eenigen anderen goed werkenden 
klinostaat. Een bezwaar is daarentegen, dat de motor steeds loopt 
en dus steeds stroom verbruikt wordt. Daar staat dan echter tegen- 
over, dat de as met groote kracht draait en dus aanzienlijke ge- 
wichten kunnen worden meegenomen, terwijl excentrische belasting, 
die vrij aanzienlijk is, nog geen verandering in den regelrnatigen 
gang van den klinostaat teweeg brengt. 
Ten einde den loop van dezen klinostaat te controleeren en te 
vergelijken met dien van een klinostaat van Pfeffer en een van 
VAN Harreveld, werd gebruik gemaakt van de registreerinrichting 
van den auxanometer van Koningsberger ^). 
') V. J. Koningsberger, Een methode ter registratie van den groei onder den 
invloed van verschillende uitwendige omstandigheden. Zittingsverslag Kon. Akad. 
V. Wet. Amsterdam. W. en Nat. Afd. XXX, 6/7. 192]. 
