650 
coidea vormt nog een deel van den homogenen, compacten aanleg 
van het scapulo-coracoideum. Wanneei- in het vervolg een progres- 
Fig. 6. Lacerta agilis. Schemata v/d. ontw. v/d. secundairen schoudergordel. 
sieve histologische differentiatie optreedt, daar waar scapnla, cora- 
coidenrn s.str., epi- en procoracoid zullen ontstaan (kraakbeenvorming) 
gaan daarmede regressieve veranderingen ter plaatse van de fenestra 
principalis eti van de ineisura scapnlo-coracoidea gepaard, nl. ver- 
dunning van het blastema en eindelijk reductie tot een dun bind- 
weefselvlies. De craniale afsluiting van de ineisura neemt aan deze 
regressieve veranderingen niet zoo volledig deel. In het lig. scapulo- 
proeoracoideum bevinden zich in de oudste embryonen nog steeds 
ki-aakbeen-eilandjes, die bewijzen, dat dit ligament eeji gereduceerd 
deel van het coracoid (in ruimere)i zin) is. In fig. 5 geven vier 
schemata een ontwikkelingsgang van het coracoideum aan. In de 
figuur is het sca|)ulaire einde der clavicula telkens ongearceerd, en 
in denzelfden vorm, aangegeven. In den primairen gordel beteekent 
arceering blasteem, of voorkraakbeen, of bindweefselmembraan, al 
naar de dichtheid. Ontbrekende arceering wijst kraakbeen aan. Het 
ab origine aanwezige zenuwkanaal is weggelaten. Verdere toelichting 
tot de figuur kan achterwege blijven. Genetisch zijn dus én de 
fenestra principalis, én de ineisura scapulo-coracoidea, d.w.z. de deze 
afsluitende membranen, deelen van den schoudergordel. Het lig. 
scapulo coracoideum is a. h. w. een gereduceerd procoracoid. 
Wat betreft het episternum: In het jongste embryo, waarin een 
blastemateuze claviculair-aanleg werd gevonden, hing deze continu 
samen met den primairen schoudergordel. Daaruit leid ik een genetisch 
verband af, in dien zin, dat het claviculair-blastema ontstaat als 
