Bacteriologie. — P. C. Flu (correspondent der Afdeeling) : „De 
hacteriopliaag en de zelfreiniging van water” . 
Hankin') constateerde in 1896, dat het water van verschillende 
Indische rivieren o.a. de ïumna en de Ganges in staat is om cholera- 
vibrionen snel te vernietigen. Hij was geneigd deze eigenschap van 
het water toe te schrijven aan een vluchtige stof, welke in het water 
van genoemde rivieren zou voorkomen. 
Latere onderzoekers hebben aangetoond, dat alle zgn. oppervlakte- 
wateren de eigenschap hebben om microben en meer in het bijzonder 
pathogene kiemen, welke erin geraken, meer of tninder snel, af- 
hankelijk van den aard van het water en van de temperatuur der 
omgeving, op te ruimen. 
Emmerich, die dit verschijnsel, de zgn. zelfreiniging van water 
bestudeerde, meende aan de protozoën (Rhizopoden, Flagellaten en 
Ciliaten), welke in elk oppervlaktewater voorkomen, de rol van 
opruimers der in het water geraakte pathogene kiemen te moeten 
toekennen, eene opvatting, die door vrijwel alle onderzoekers die het 
verschijnsel der zelfreiniging van water bestudeerden, wordt gedeeld, 
d’Héreli.e citeert in zijn werk ,,Le bactériophage son role dans 
Timmunité” het door Hankin waargenomen verschijnsel en het lijkt 
hem aan geen twijfel onderhevig, dat dit in werkelijkheid niets 
anders is als de werking van een in het water aanwezigen bacterio- 
phaag. 
Indien men bedenkt, dat bacteriophagen bij een temperatuur boven 
75° C. worden onwerkzaam gemaakt en Hankin water in een 
gesloten vat (toegesmolten glazen buis) gedurende een half uur tot 
115° C. kon verhitten zonder dat dit zijn bactericiede vermogen 
verloor, terwijl verhitting van het water gedurende eenzelfden tijd bij 
dezelfde temperatuur maar in een open vat het bactei’iciede vermogen 
wel deed verloren gaan, dan zal men moeilijk met d’Héhelle’s op- 
vatting kunnen medegaan, al moet tegelijk worden erkend, dat pro- 
tozoën werking evenmin het verschijnsel van Hankin kan verklaren. 
Toch kan niet worden ontkend, dat men na de belangrijke ont- 
dekking van d’Hèrelee en nadat het gelukt is bacteriophagen tegen 
verschillende kiemen in allerlei oppervlaktewateren, in zeewater en 
zelfs in het vocht uit septictanks en van oxjdatie bedden aan te 
1) Aiinaies de 1’Instituut Pasteur Vol. X pag. 175 en 511. 
