46 
melksap  in  zijn  gedrag  tegenover  een-,  twee- en  driewaardige  anionen 
sterk  aan  Ijophobe  colloiden  denken.  Ook  bij  deze  indeeling  neemt 
latex  dus  een  tussclienplaats  in.  De  tamelijk  gecompliceerde  eigen- 
schappen van  het  melksap  zijn  trouwens  begrijpelijk  wanneer  men 
bedenkt,  dat  het  een  plantensap  is,  waarin  behalve  de  rubberkool- 
waterstof  ook  eiwitten,  harsen  en  andere  colloiden  een  rol  spelen 
en  elk  op  hun  beurt  op  den  voorgrond  kunnen  treden. 
Hevea  latex  is  niet  constant  van  samenstelling.  Het  rubbergehalte 
en  het  gehalte  aan  bijbestanddeelen  hangen  van  vele  factoren  af, 
die  veranderingen  in  den  phjsiologischen  toestand  van  den  boom 
veroorzaken;  bovendien  is  het  tapsjsteem  van  grooten  invloed.  Voorts 
heeft  men  te  bedenken,  dat  de  latex,  na  het  tappen,  voornamelijk 
door  bacterieele  omzettingen,  in  zuurgraad  toeneemt,  zelfs  zoozeer, 
dat  na  een  half  etmaal  ,, spontane”  coagulatie  intreedt. 
Kiest  men  echter  de  omstandigheden  met  de  noodige  zorg,  dan 
kost  het  weinig  moeite  om  van  dag  tot  dag  eeii  geregelden  aanvoer 
van  latex  van  een  bepaalde  samenstelling  te  krijgen.  Men  beperkt  zich 
daartoe  tot  een  bepaalde  groep  boomen,  waarvan  men  dagelijks 
volgens  een  bepaald  tapsysteem  latex  verzamelt,  die  ook  overigens 
steeds  op  dezelfde  wijze  behandeld  wordt.  De  weersomstandigheden, 
de  eenig  overgebleven  wisselvallige  factor,  zijn  dan  van  geen  betee- 
kenis,  wanneer  me}i  de  latex  uitzondert  van  dagen,  dat  de  stammen 
’s  ochtends  nog  nat  waren  na  nachtregens,  of  dat  de  latex  verregent 
door  een  vroeg  gevallen  bui. 
Door  deze  voorschriften  strikt  in  acht  te  nemen  konden  wij  bij 
series  waarnemingen,  die  over  meerdere  weken  liepen,  bij  de  hier 
te  beschrijven  coagulatie-proeven  zeer  behoorlijk  constante  resultaten 
verkrijgen.  Komt  men  echter  later  op  zulke  waarnemingen  terug 
met  latex  van  een  andere  groep  boomen,  of  een  ander  tapsysteem, 
dan  kloppen  de  kwantitatieve  gegevens  niet  meer  precies,  al  blijft 
het  algemeen  verloop  der  verschijnselen  hetzelfde.  Enkele  voorbeel- 
den van  de  daardoor  ontstaande  verschillen,  en  ook  van  den  invloed 
van  den  gaandeweg  toenemenden  zuurgraad  van  de  latex,  zullen 
wij  in  § 8 geven. 
Men  heeft  de  hier  te  bespreken  resultaten  dus  zoo  op  te  vatten, 
dat  de  hoofd  trekken  van  het  beeld  algemeen  geldig  zijn,  maar  dat 
de  grenzen  der  verschillende  gebieden  zich  eenigszins  kunnen  ver- 
schuiven naarmate  van  de  latex,  waarmee  men  werkt. 
Tegenover  dit  nadeel,  dat  men  met  een  niet  constant  en  niet 
naar  willekeur  reproduceerbaar  materiaal  werkt,  staat  als  groot 
voordeel  het  feit,  dat  Hevea  latex  in  alle  verhoudingen  met  water 
itiengbaar  is.  Men  kan  dus  alle  rubbergehalten  van  het  oorspronke- 
