1 
50 
zelfde  eindinengsel  te  bereiden,  uitgaande  van  latices  van  verschil- 
lende verdunningen  en  zuren  van  verschillende  sterkte,  kan  men  de 
waarnemingen  echter  0[)  bevredigende  wijze  controleeren. 
Het  is,  door  den  toenemenden  eigen  zuurgraad  van  de  latex,  niet 
wenschelijk  deze  langer  dan  een  uur  of  twee  voor  de  waarnemingen 
te  gebruiken:  wij  deden  alleen  bepalingen  tusschen  10  en  12  uur 
v.m.,  maar  in  dien  tijd  kan  men  gemakkelijk  eenige  series,  in  totaal  een 
dertig-  tot  vijftigtal  mengsels  gereed  maken,  zoodat  men  in  vrij 
korten  tijd  door  vele  honderden  waarnetningen  het  goheele  meng- 
gebied in  alle  richtingen  kan  afzoeken. 
Het  werken  in  kleine  bekerglaasjes,  die  open  aan  de  lucht  bleven 
staan,  geeft  natuurlijk  een  zekere  verdamping  en  daardoor  dikwijls 
de  vorming  van  een  oppervlaktehuidje  van  gecoaguleerde  rubber, 
dat  zich  bij  het  omroereu  als  een  vlies  of  klompje  aan  de  roer- 
staaf  hecht.  Oogenschijnlijk  geeft  dit  een  ongewenschte  complicatie; 
maar  voor  het  onderscheiden  van  verschillende  vloeibare  mengsels 
bleek  deze  vliesvorming  juist  een  gemak,  omdat  men  de  vloeistoffen 
met  een  neiging  tot  uitvlokken  er  door  herkennen  kan.  Door  eenige 
series  te  herhalen  in  Erlenmeyer-kolfjes,  die  met  een  kurk  afgesloten 
werden,  hebben  wij  ons  overtuigd,  dat  deze  vliezen  inderdaad  door 
verdamping  aan  de  oppervlakte  ontstaan. 
^ 3.  Zoutzuur. 
Het  makkelijkste  overzicht  over  de  verschijnselen  bij  verschillende 
verdunningen  en  verschillende  hoeveelheden  zuur  verkrijgt  men  door 
deze  in  te  schetsen  in  de  bekende  driehoekfiguur.  Als  hoekpnnten 
(componenten)  kiezen  wij  daarbij  water,  sterk  zoutzuur  (9.14  N)  en 
onverdunde  latex,  dat  is  dus  een  vloeistof  met  31.8  “/«  coaguleerbare 
rubber,  ongeveer  35  "/o  totaal  vaste  stof  en  ongeveer  65  “/o  vvater, 
en  met  een  zuurgraad  van  ongeveer  0,03  N.  Een  omrekening  van 
de  uitkomsten,  zoodat  die  uitgedrukt  worden  als  hoeveelheid  zuur 
resp.  rubber  tegenover  de  totale  vloeistof  (verdunningswater  plus 
seruiïO  kan  toch  nooit  nauwkeurig  zijn  door  de  adsorptieverschijnselen 
en  heeft,  wat  rubber  betreft,  weirng  beteekeuis,  daar  coagu leerbare 
rubber  een  stof  is,  die  zoovele  bijbestanddeelen  in  kleine  hoeveel- 
heid bevat. 
In  bijgaande  figuur  1 ge\en  de  lijnen  aan  hoe  de  verschillende 
mengsels  ontstaan  zijn  door  latex  en  zoutzuur  van  verschillende 
verdunningen  bij  elkaar  te  voegen.  Met  een  kruisje  zijji  aangegeven 
de  mengsels  waarin  na  twee  uur  eeu  behoorlijk  samerdjangend 
coagu  1 11  tn  gevormd  was.  Zooals  men  ziet,  beslaat  dit  gebied  bijna 
