27 
verHkale  richting  uitgroeien  : hier  dus  een  invloed  0[)  de  ligging  van 
het  apparaat  in  de  nienwgevornade  cellen  in  |)laats  van  een  ver- 
schniving  in  de  reeds  beslaande. 
c.  Het  statiscli  apparaat  verplaatst  zich  voortdurend. 
Is  in  eeiiig  plantendeel  het  statisch  api)araat  in  rust,  dan  heeft  dit 
tengevolge,  dal  dat  deel  een  bepaalden  even wichtsstand  aanneeint; 
bij  voortdurende,  autonome,  verplaatsing  zal  het  plantendeel  daaren- 
tegen nooit  den  even  wichtsstand  bereiken  en  daarom  ook  nooit  in 
rust  zijn.  Zulke  onophoudelijke  bewegingen  kent  men  in  de  nutaties 
en  bij  het  winden  der  planten. 
De  nutaties  worden  thans  beschouwd  als  bewegingen,  die  zonder 
prikkeling  verloopen,  maar  een  xerklaring  er  van  bestaat  niet; 
daar  zij  uitsluitend  op  lengtegroei  berusten,  zullen  ook  deze  hier 
beschouwd  worden  als  ingeleid  door  den  zwaartekrachtjn-ikkel. 
Het  minst  algemeene  geval  van  nutatie  treft  men  aan  bij  de 
bloemstengels  van  Allium  Porrum,  welke  eerst  naar  de  eene  zijde 
overhangen,  daarna  recht  worden  om  vervolgens  naar  de  andere 
zijde  over  te  buigen,  enz.  Een  geringe  verplaatsing  van  het  statisch 
apparaat  zoude  hiertoe  reeds  de  aanleiding  kunnen  vormen:  ligt  nl. 
het  middenveld  tegen  den  ondersten  dwarswand  aan  dan  neemt,  zooals 
wij  zagen,  de  stengel  een  vertikalen  stand  aati;  beweegt  het  zich 
nu  daarna  een  weinig  ter  zijde  dan  zou  de  stengel,  om  wederom 
den  evenwichtstand  te  zoeken,  zich  naar  diezelfde  zijde  moeten  over- 
buigen ; gaat  het  apparaat  daarna,  over  den  dwarswand,  terug  en 
verder  een  weinig  naar  de  andere  zijde,  dan  zou  de  stengel  recht 
worden  en  dan  ook  naar  die  zijde  moeten  overbuigeri,  enz.  Het, 
autonoom,  heen  en  weer  schuiven  van  het  ap|)araat  over  den 
ondersten  dwarswand  zou  dus  reeds  voldoende  zijn  om  de  ,, slingerende 
nutatie”  te  doeji  optreden. 
Veel  algemeener  is  de  ,,roteerende  nutatie”,  waarbij  de  stengeltop 
zich  verplaatst  als  ovei‘  een  kegeloppervlak  ; men  kan  zich  nu  voor- 
stellen dat  deze  beweging  ingeleid  wordt  doordat  het  apparaat, 
evenals  in  het  voorgaande  geval,  iets  ter  zijde  van  den  dwarswand 
ligt,  maar  nu  als  het  ware  in  een  kring  rondgeschoven  wordt,  doch 
zóó  dat  het  middenveld  altijd  even  ver  van  het  (‘entruni  van  den 
dwarswand  verwijderd  blijft.  De  stengel  zon  dan  wederom  geheel  die 
verplaatsing  moeten  volgen,  steeds  denzelfden  hoek  met  den  vertikaal 
makend.  Hoe  meer  het  apparaat  naar  ter  zijde  verplaatst  is,  en  ook 
blijft  gedurende  het  rondvoei’en,  des  te  grooter  is  de  tophoek  van 
den  kegel  welke  door  den  stengeltop  wordt  beschreven. 
Het  winden  was  volgens  Sachs  een  met  de  nutatie  nauw  verwante 
beweging,  ook  omdat  toen  zwaartekrachtwerking  bij  beide  werd 
