26 
welke  dus  invloed  op  den  groei  der  cellen  zouden  kunnen  uitoefenen. 
Dit  zoude  overeenkomen  met  mijne,  in  den  aanvang  besproken, 
meening  dat  het  statisch  apparaat  ook  den  normalen  groei  beheerscht. 
Op  den  invloed  vati  de  zwaartekracht  op  den  stand  der  bladeren, 
welke  dus  ook  met  de  werking  van  het  statisch  apparaat  zou  moeten 
samen  hangen,  komen  wij  later  (blz.  31)  terug. 
h.  Veranderde  ligging  van  het  apparaat  door  invloeden  van  buiten. 
Ook- een  ingrijpen  van  buiten  af  kan  somtijds  tol  standverandering 
van  plantendeelen  aardeiding  geven,  zooals  b.v.  door  veiwonding 
van  de  hoofdas. 
Wanneer  de  eindknop  of  een  deel  van  de  hoofdas  wordt  afge- 
sneden gaat  de  onderliggende  zijknop  of  zijtak  zich  stei'ker  ontwik- 
kelen ’dan  anders  het  geval  zonde  geweest  zijn  en  gaat  zich  tevens 
omhoog  richten,  zoodat  ten  slotte  de  zijas  geheel  of  bijna'geheel  de 
hoofdas  vervangt;  het  afsnijden  veroorzaakt  dus  zoowel  een  sterke- 
ren groei  als  eeri  sterke  geotro|nsche  kromming.  De  volsti-ekte  samen- 
hang tusschen  beide,  die  hier  zoo  opvallend  voor  den  dag  treedt, 
vindt  nu  zijn  eenvoudigste  verklaring  in  de  omstandigheid  dat  beide 
van  prikkeling  van  het  statisch  apparaat  afhankelijk  zouden  zijn. 
Gaat  bv.  de  bijna  horizontale  zijas  van  Araucaria , na  het 
verwijdei’en  van  den  hoofdknop,  gaandeweg  een  vertikalen  stand 
aannemen,  dan  zonde  daaraan  vooraf  moeten  gaan  een  verplaatsing 
van  het  apparaat  van  den  ondersten  langswand  naar  den  basalen  dwars- 
wand,  een  verplaatsing  dus  in  de  richting  naar  de  wond  toe.  Nu 
hebben  Tangl  en  Nestler  ’)  aangetoond  dat  verwonding  tengevolge 
heeft  dat  in  de  cellen,  die  in  de  nabijheid  van  de  wond  liggen  eeti 
protoplasmao[>hooping  plaats  heeft  iïi  de  richting  naar  de  wond  toe: 
wanneer  nu  het  statisch  apparaat  aan  die  verplaatsing  zou  deelnemen, 
zoude  reeds  daarmede  alleen  de  aanleiding  tol  de  negatief-geotro- 
pisehe  beweging  gegeven  zijn. 
Hierbij  mag  zeker  wel  vermeld  worden  dat,  volgens  Richter  ’), 
zelfs  een  zooveel  eenvoudiger  gebouwde  plant  als  Ckara  dezelfde 
verschijnselen  vertoont:  na  afsnijden  van  den  eindknop  het  snel 
uitgroeien  en  sterk  omhoogbuigen  van  den  naastbijgelegen  zijtak. 
Het  afsnijden  van  den  hoofdwortel  heeft  niet  dienzelfden  invloed 
op  de  zijwortels  der  eerste  orde:  Sachs  toonde  aan  dat  de  reeds 
bestaande  zijwortels  geen  verandering  in  stand  doen  zien,  maar  dat 
wel  de  na  de  verwonding  nieuw  gevormde  zijwortels  in  een  meer 
')  Sitzungsber.  der  K.  Akad.  der  Wissensch.,  Wien,  1 Abt.,  1 884.  Bd.  90,  p.  25. 
2)  Ibidem,  1898,  Bd.  107,  p.  708. 
»)  Flora,  1894,  p.  416. 
‘^)  Arbeiten  des  botaii.  Inst.  zu  Würzbiirg,  Bd.  1,  p.  622. 
