25 
ondersten  dwarswand  naar  den  bovensten,  terwijl  later,  het  zieli  weer 
opricliten  van  den  volwassen  bloemknop,  door  de  tegengestelde 
beweging',  in  dezelfde  cellen,  zou  moeten  worden  voorafgegaan. 
Men  ziet  hoe  eenvoudig  op  deze  grondslagen  de  verklaring  der 
zoo  ingewikkeld  schijnende  beweging  worden  kan. 
Een  laatste  groep  zou  de  zoo  algemeen  verspreide  epi-  en  hypo- 
nastische  bewegingen,  van  plagiotrope  plantendeelen,  moeten  omvatten. 
Deze  bewegingen  berusten  op  tijdelijke  ongelijkheid  in  groeisnel- 
heid  tnsschen  de  boven-  en  onderzijde  van  het  plantendeel  (vooral 
bladeren),  zoodat  nu  eens  die  aan  de  eene  zijde,  dan  die  aan  de 
andere  zijde  overweegt.  De  aanleiding  tot  die  wijziging  in  de  groei- 
snelheden  is  onbekend,  maar,  hoewel  een  hernieuwd  onderzoek  dezer 
bewegingen  zéér  gewenscht  is,  kan  men  wel  als  zeker  aannemen 
dat  zij,  Ime  gelijksoortig  ook  schijnend,  dit  toch  inderdaad  niet  zijn, 
omdat  zij  zeker  niet  alle  door  dezelfde  prikkels  beheerscht  worden. 
De  invloed  der  zwaartekracht  o.a.  is  bij  vele  hunner  aati  te  tooneji, 
zoodat  daarom,  en  omdat  de  bewegingen  geheel  op  lengtegroei  be- 
rusten, er  alle  reden  is  om  aan  te  nemen  dat  ook  in  die  planten- 
deelen statocysten  voorkomen.  Omtrent  hunne  plaats  van  voorkomen 
is,  ook  bij  de  bladeren  in  ’t  algemeen,  nauwelijks  iets  bekend  en  is 
het  dus  nutteloos  verdere  onderstellingen  omtrent  verschuivingen  der 
statische  apparaten  te  op[)eren,  alvorens  daaiomtrent  voldoende  ge- 
gevens verkregen  zijn. 
Enkele  bewegingen  zouden  intusschen  reeds  nu,  op  gelijksoortige 
wijze  als  boven,  te  verklaren  zijn  zoo  b.v.  de  bewegingen  der 
bladeren  bij  de  zich  ontplooiende  knoppen  van  Aescuhis-.  in  den 
knop  en  ook  zoodra  deze  opengaat,  slaan  bladstelen  en  -schijven 
loodrecht  omhoog,  waarna  de  bladschijven  zich  in  hun  gewricht  over 
180°  naar  beneden  buigen  (verschuiving  der  apparaten  van  den  basalen 
naar  den  apicalen  dwarswand);  ten  slotte  nemen  de  bladschijven  zoo- 
wel als  de  bladstelen  een  ongeveer  horizontalen  stand  aan  (ver- 
schuiving der  apparaten  bij  beide  naar  den  ondersten  langswand). 
In  aansluiting  hiei-aan  moge  nog  op  de,  blijkbaar  bijna  geheel 
vergeten,  maar  toch  zeer  belangrijke  opmerkingen  van  Hofmeister') 
gewezen  worden,  waaruit  zou  blijken  dat  in  den  knoptoestand  de 
breedtegroei  der  bladeren  in  vele  gevallen  ook  samenhangt  met  hun 
vertikalen  stand,  zóó  nl.  dat  de  in  den  knop  naar  boven  gerichte 
bladhelften  sneller  zouden  groeieti  dan  de  naar  beneden  gerichte, 
enz.  Zijn  deze  waarnemingen  juist  dan  zouden  zij  dus  een  nieuwe 
aanwijzing  vormen  dat  ook  iji  de  bladeren  statocysten  voorkomen. 
1)  Allgemeine  Morphologie  der  Gewachse.  1868,  § 23. 
