23 
of  minder  volledig  den  horizontalen  stand  aan,  waarmede  dan  tevens 
het  winden  een  aan  vang  neemt.  Deze  overgang  van  de  negatieve 
geotropie  in  de  transversale  zon  nu  ingeleid  kunnen  worden  door- 
een autonome  verplaatsing  van  het  statisch  apparaat,  waarbij  het 
middenveld  van  den  ondersten  dwarswand  naar  een  der  langswanden 
verschoven  wordt;  door  het  ovei-buigen  van  den  stengel,  wordt  deze 
langswand  dan  de  onderste  wand  van  de  statocyste.  Verschuift 
het  apparaat  in  de  cel  juist  over  90°  dan  wordt  de  nieuwe  stand 
van  den  stengeltop  een  zuiver  horizontale;  bedraagt  dit  daarentegen 
minder  dan  zal  de  stengeltop,  zooals  vaak  geschiedt,  een  daarmede 
overeenkomstigen,  scheef-opwaarts  gerichten,  stand  aannemen. 
Gelijksoortige  standsveranderingen,  welke  vele  bloemen  vóór  en 
na  den  bloei  vertoonen,  kunnen  ook  en  op  even  eenvoudige  wijze 
verklaard  worden.  De  bloemen  van  N^a7Xissiis  bv.  staan  in  knop- 
toestand  recht  omhoog  om,  tegen  het  opengaan,  een  ongeveer  hori- 
zontale richting  aan  te  nemen : een  verschuiving  van  het  apparaat 
van  den  ondersten  dwarswand  naar  een  der  langswanden  zou  hier 
wederom  daaraan  moeten  voorafgaan.  Bij  treedt  dezelfde 
beweging  op  maar  gaat  daarna  verder  voort,  omdat  na  de  bevruchting 
het  vruchtbeginsel  zich  nog  verder  omlaag  buigt;  in  dit  geval  zou 
dus  een  tweede  verschuiving  in  dezelfde  richting  moeten  plaats 
vinden,  zoodat  ten  slotte  het  middenveld  aan  den  apicalen  dwarswand 
zou  aankomen. 
Bij  al  deze  bewegingen  gaat  de  kromming  met  duidelijken  groei 
van  bloem-  en  van  vruchtsteel  gepaard.  Door  afsnijden  van  den 
bloemknop  worden  deze  bewegingen  vooi-komen,  reden  waarom  men 
meent  dat  de  statocysten  in  het  vruchtbeginsel  gelegen  zijn. 
Wederom  andere  planten  vertoonen  het  verschijnsel  dat  de,  ge- 
durende den  bloei  opgerichte,  bloemsteel  na  de  bevruchting  sterk 
gaat  groeien  en  zich  naar  beneden  kromt ; het  meest  opvallend  is 
dit  bij  planten  die  hunne  jonge  vruchten  in  den  grond  begraven  ; 
Irifolium  subten'aneiirn,  Ai'achis  enz.;  hier  zon  dus  de  verschuiving 
van  het  apparaat,  van  den  ondersten  dwarswand  naar  den  bovensten, 
in  één  phase  moeten  verloopen, 
In  al  deze  gevallen  is  de  plaatsverandering  van  het  statisch 
apparaat  blijkbaar  een  gevolg  van  een  afzonderlijken,  nieuwen 
prikkel  die  óf  in  het  volwassen  worden  der  bloem,  öf  in  het  proces 
der  bevruchting  gelegen  is. 
Een  verplaatsing  van  het  apparaat  in  tegengestelden  zin  zou  moeten 
voorkomen  in  die  gevallen,  waarin  de  top  van  het  sympodiale  rhizoom 
zich  vertikaal  omhoog  buigt  ten  einde  bladeren  en  bloemen  voort 
te  brengen,  omdat  die  opwaartsche  kromming  zou  moeteri  worden 
