22 
oailaag,  de  stengel  daarentegen  zich  omhoog  moeten  buigen.  Voor 
de  verklaring  dier  tegengestelde  bewegingen  is  dus  geen  nieuwe 
onderstelling  noodig  ; zij  volgt  uit  de  omstandigheid  dat  in  de  statoeyste 
het  middenveld  bij  den  wortel  ligt  tegen  den  dwarswand  die  van  de 
groeizone  (waar  de  kromming  optreedt)  is  afgekeerd,  bij  den  stengel 
tegen  die  welke  daarnaar  is  toegekeerd. 
Worden  bij  de  centrifngaalpi’oef.  de  zetmeelkorrels  in  de  statoeyste 
buitenwaarts  verplaatst,  dan  moet,  om  dezelfde  reden  als  boven,  de 
stengel  daarop  reageeren  door  zich  naar  het  middelpunt  toe  te 
keeren,  de  wortel  door  zich  daarvan  weg  te  krommen. 
h.  Normaal  horizontaal  groeiende  plantendeelen,  zooals  rhizomen 
en  sommige  hechtwortels,  kunnen  hun  evenwichtsstand  slechts  be- 
waren en  in  die  richting  verder  groeien  als  het  middenveld  bij  den 
ondersten  langswand  der  statoeyste  ligt,  wederom  omdat  slechts  dan 
de  zetmeelkorrels  met  dit  middenveld  in  aanraking  zouden  zijn.  Of 
in  dien  stand  ook  deze  plantendeelen  hun  snelsten  lengtegroei  be- 
reiken moet  nog  onderzocht  worden.- 
c.  Behalve  tegen  dwars-  en  langswand  zou  het  middenveld  in  de  cel 
ook  tusschen  beiden  in,  dus  scheef,  kunneji  liggen  ; in  die  gevallen  zou 
het  plantendeel  eveneens  een  anderen  evenwichtsstand  moeten  ver- 
toonen,  welke  met  den  vertikaal  een  hoek  zou  maken,  welks  grootte 
afhankelijk  zou  zijn  van  de  ligging  van  het  apparaat  ten  opzichte 
van  de  as  der  statoeyste.  Den  vasten  stand  die  zijtakken  en  -wortels 
der  eerste  orde  steeds  innemen,  en  die  bij  verschillende  planten  zeer 
verschillend  kan  zijn  (vgl.  bv.  Araucaria,  de  gewone  loofboomen, 
Popuhis  piraniidalis)  zou  daardoor  worden  verklaard. 
II.  Veranderlijke  ligging  van  het  statisch  apparaat. 
Verschillende  plantendeelen  vertoonen  gedurende  hun  normale 
ontwikkeling  een  verandering  in  den  evenwichtsstand,  welke  dus 
nu  zou  toegeschreven  moeten  worden  aan  een  verschuiving  van  het 
apparaat  op  een  bepaald  oogenblik,  ten  minste  wanneer  aangetoond 
is  dat  daarbij  zwaartekraclitprikkeling  of  lengtegroei  een  rol  speelt. 
De  verschuiving  kan  [)laats  hebben  öf  op  een  bepaald  oogenblik 
öf  voortdurend;  bovendien  kan  zij  autonoom,  dan  wel  als  gevolg 
van  een  uitwendige  oorzaak  optreden.  Naar  gelang  daarvan  kan  men 
de  volgende  gevallen  onderscheiden: 
a.  De  ligging  vati  het  apparaat  verandert,  autonoom,  op  een  be- 
paald oogerd)lik. 
Bij  de  kieming  van  het  zaad  eener  windende  plant  staat  de  jonge 
siengel  in  het  eerst  vertikaal  doch  de  top  neemt  spoedig  daarna  meer 
