21 
kiiiiiien  gaan  en  zeggen  tlat,  omdat  bij  de  plant  de  zintnigwaar- 
neming  uitvalt,  bare  krommingen  met  de  zuiver  retlectorisclie  be- 
wegingen der  dieren  te  vergelijken  zouden  zijn. 
Intusschen,  hoewel  erkend  moet  worden  dat  vergelijkingen  op  het 
gebied  der  physiologie  bij  planten  en  dieren  in  een  aantal  gevallen 
tnet  vrucht  kunnen  getrokken  worden,  (zooals  vooral  op  het  gebied 
der  prikkeling  aannemelijk  is,  ook  omdat  er  bij  beide  groepen  van 
levende  wezens  eenzelfde  verhouding  bleek  te  bestaan  tusschen 
prikkelintensiteii  en  pi-ikkeleffect,  de  wet  van  Wkber)  zoo  moet  dit 
toch  steeds  met  de  uiterste  voorzichtigheid  geschieden.  Hiermede 
rekening  houdende,  komt  het  mij  evenwel  voor  dat  de  feiten  vol- 
doende aardeiding  verschaffen  om  het  streven  der  plant,  om  langs 
den  snelsten  weg  een  zoo  groot  mogelijken  prikkel  te  ontvangen, 
als  onderstelling  aan  te  nemen,  zooals  dit  feitelijk  thans  reeds  ten 
opzichte  der  positieve  cliemotaxis  geschiedt.  Aan  latere  onder- 
zoekingen moet  het  dan  overgelaten  worden  dit  streven  naar  maxi- 
male prikkeling  tot  een  werkelijke  oorzaak  van  beweging  terug  te 
brengen. 
Aan  de  hand  van  een  aantal  voorbeelden,  uit  de  meest  verschil- 
lende groepen  van  auxotonische  bewegingen  gekozen,  wensch  ik 
thans,  zéér  in  het  kort,  te  doen  zien  hoe  eenvoudig  de  verklaring 
dier  verschijnselen  wordt  wanneer  men  van  de  boven  besproken 
onderstellingen  uitgaat. 
De  verschilleude  bewegingen  kunnen  tot  bepaalde  groepen  ge- 
bracht worden,  naar  gelang  \an  de  (onderstelde)  ligging  van  het 
statisch  apparaat  en  van  de  verplaatsing  die  het  zou  moeten  ondergaan. 
A.  Prikkeling  door  zwaartekracht. 
1.  Fasie  ligging  van  het  statisch  apparaat. 
a.  Het  statisch  apparaat  zou  in  de  eerste  |)laats  tegen  den  ondersten 
dwarswand  van  de  statocyste  kunnen  aanliggen.  Dit  zou  het  geval 
moeten  zijn  bij  den  verticaal  groeienden  hoofd  wortel  en  hoofdas,  waarbij 
.dan  de,  maximale,  prikkeling  de  aanleiding  zou  zijn,  tengevolge  van 
de  alzijdig  gelijke  verlenging,  tot  beider  vertikalen  groei. 
Heeft  men  deze  zelfde  plantendeelen  in  een  anderen  stand  ge- 
bracht, bv.  den  horizontalen,  dan  vertoonen  zij  positieve  (wortel)  of 
negatieve  (stengel)  geotropie.  Deze  zou  uu  verklaard  moeten  worden 
uit  het  streven  naar  sterkere  prikkeling;  in  den  horizontalen  stand 
drukken  de  zetmeelkorrels  op  een  deel  van  den  minder  gevoeligen  rand 
van  het  statisch  apparaat;  wanneer  zij  nu  in  aanraking  moeten 
komen  met  het  meest  prikkelbare  middenveld,  zal  de  wortel  zich 
