63 
gebied,  dan  kunnen  wij  daarvoor  de  in  § 3 — 6 vermelde  gegevens 
gebruiken,  hoewel  die  op  twee  verscliillende  laiices  betrekking  hebben 
en  de  hoofd  waarnemingen  over  een  tijdsverloop  van  meer  dan  een 
half  jaar  verspreid  lagen,  omdat  deze  grenzen  toch  slechts  globaal 
vast  te  stellen  zijn.  Wij  krijgen  dan: 
TABEL  4, 
HCl 
HNO3 
H2SO4 
C2H4O0 
Top  vloeibaar  gebied,  bij  meng- 
sels met  latex 
70ü/o 
35u/o 
25% 
250/0 
Top  brijig  gebied,  bij  mengsels 
met  latex 
no/o 
57o/o 
65ü/o 
570/0 
Bovengrens  vloeibaar  gebied 
voor  20%  latex,  bij  zuurge- 
halte 
0.12  N 
0.06  N 
0.03  N 
3-4  N 
Bovengrens  brijig  gebied  (on- 
dergrens tweede  coag.  gebied) 
voor  20%  latex,  bij  zuurgehalte 
0.155  N 
0.10  N 
0.06  N 
7-8  N 
De  grens  waarbij  geen  onregelmatige  reeksen  meer  optreden  — 
de  top  van  het  brijige  gebied  — ligt  voor  salpeterzuur,  zwavelzuur 
en  azijnzuur  bij  bijna  hetzelfde  latexgehalte,  maar  voor  zoutzuur 
wat  hooger.  Men  moet  daarbij  bedenken,  dat  bij  salpeterzuur  in  een 
mengsel  met  60  7».  bij  zwavelzuur  in  een  met  70  7,  nog  duidelijk 
een  onderbreking  in  de  reeks  is  waar  te  nemen  doordat  het  coagulum 
ter  hoogte  van  bovenbedoelden  top  slapper  is  dan  bij  hooger  of  lager 
zuurgehalte.  Een  sprekend  verschil  in  ligging  van  dezen  top  valt  er 
dus  bij  de  vier  zuren  niet  te  constateeren. 
Daarentegen  bestaat  er  een  onmiskenbaar  verschil  bij  den  top  van 
het  werkelijk  vloeibare  gebied,  dat  zich  bij  zoutzuur  tot  veel  hooger 
latexconcentraties  uitstrekt  dan  bij  de  drie  andere  zuren. 
In  de  bovengrens  van  het  vloeibare  gebied,  dus  het  begin  van 
het  bovenste  schifterige  gebied,  en  evenzoo  bij  de  bovengrens  van 
dit  gebied,  dus  de  ondergrens  van  het  tweede  coagulaliegebied.  is 
het  verschil  eveneens  zeer  sprekend.  Bij  azijnzuur  liggen  deze  grenzen 
verreweg  het  hoogst,  dan  volgt  zoutzuur,  ongeveer  de  helft  lager 
salpeterzuur  en  weer  de  helft  lager  zwavelzuur.  Neemt  men  aan, 
dat  in  het  tweede  vloeibare  gebied  de  colloidale  rubberdeeltjes  zijn 
omgeladen  van  negatief  tot  positief,  dan  zou  de  sterker  uitvlokkende 
werking  van  het  tweewaardige  siilfaation  volkomen  verklaard  zijn; 
eenwaardige  ionen  zouden  dan  een  geprononceerd  verschil  vertoo- 
nen  in  de  volgorde  nitraat-,  chloor-,  acetaation. 
