64 
Bijzonder  interessant  scheen  ons  een  vergelijking  van  de  werking 
der  vier  zuren  in  het  eerste  coagnlatiegebied,  en  wel  bij  kleine 
latexconcentraties,  waar  men  met  een  kleine  verhooging  van  het 
zuurgehalte  bij  de  drie  anorganische  zuren  zoo  scherp  het  in  ^ 3 
beschreven  verschijnsel  vloeibaar-snelle  uitvlokking-vloeibaar  krijgt. 
Wij  hebben  daarom  deze  grenzen  voor  alle  vier  zuren  naast  elkaar 
nog  eens  voor  eenzelfde  latexmengsel  bepaald,  om  strikt  vergelijk- 
bare cijfers  te  krijgen  (welke  cijfers  dus  niet  volkomen  met  die  in 
^ 3—6  overeenkomen,  zooals  in  § 1 werd  uiteengezet  en  in  ^ 8 
nog  nader  zal  worden  besproken). 
De  cijfers  waren  voor  het  zuurgehalte  in  normaliteit: 
TABEL  5. 
HCl 
HNO3 
H2SO4 
H2C2O4 
5 o/o  latex,  ondergrens 
0.0011 
0.0011 
0.0011 
0.0015 
td.  , bovengrens 
0.00265 
0.00265 
0.0029 
- 
2 ü/o  latex,  ondergrens 
0.0007 
0.0007 
0.0007 
0.0010 
id.  , bovengrens 
0.0013 
0.0013 
0.0014 
- 
De  benedengrens  van  het  coagnlatiegebied  ligt  bij  de  drie  sterke 
anorganische  zuren  precies  gelijk,  en  zeer  fraai  demonstreert  zich 
hier,  dat  het  de  positieve  H-ionen  zijn  die,  tenminste  in  dit  gebied 
van  sterk  verdunde  latices,  het  verschijnsel  beheerschen  ; azijnzuur 
werkt  iets  zwakker. 
De  bovengrens  ligt  bij  zoutzuur  en  salpeterzuur  weer  precies 
gelijk;  ook  de  overgangsstrooken  (die  bij  deze  sterk  verdunde  latices 
zeer  smal  zijn)  vertoonen  bij  eenzelfde  hoeveelheid  toegevoegd  zuur 
precies  dezelfde  verschijnselen;  zoutzuui-  en  salpeterzuur  werken 
dus  in  het  onderste  coagnlatiegebied  precies  gelijk,  terwijl  de  grens 
van  het  bovenste  coagnlatiegebied,  zooals  wij  zooeven  zagen,  bij 
salpeterzuur  belangrijk  lager  ligt.  Bij  zwavelzuur  ligt  de  bovengrens 
van  het  eerste  coagnlatiegebied  iets  hooger;  het  vei’schil  is  niet 
groot,  maar  kon  bij  deze  strikt  ve»’gelijkende  proef  toch  duidelijk 
vastgesteld  worden,  ook  doordat  i».  de  boven  het  coagnlatiegebied 
liggende  overgangsstrook  zich  overeenkomstige  verschillen  vertoonden. 
Bij  azijnzuur  ligt  de  bovengrens  veel  hooger  (bij  ca.  0.05  en  0.026  N, 
zie  tabel  2)  en  werd  in  deze  proef  niet  opnieuw  bepaald. 
Een  bepaling  van  de  waterstof-ionen  concentratie  in  deze  ver- 
schillende vloeistoffen,  die  voor  een  zuivere  beoordeeling  der  ver- 
schijnselen noodig  zou  zijn,  kon  nog  niet  plaats  hebben;  wij  willen 
