65 
er  alleen  nog  op  wijzen,  dat  de  volgorde  der  vier  zuren  bij  de 
bovengrens  van  het  eerste  coagnlatiegebied  (zoutzuur  en  salpeter- 
zuur-zwavelzuur-azijnziuir)  niet  dezelfde  is  als  bij  de  ondergrens  van  het 
tweede  coagnlatiegebied  (zwavelzuur-salpeterzuur-zoutzuur-azijnziiur). 
§ 8.  Invloed  van  den  zuurgraad  van  de  latex  zelf. 
Zooals  wij  in  ^ 1 al  bespraken  is  latex  zwak  zuur  en  neemt  bij 
staan  gaandeweg  in  zuurgraad  toe.  De  zuurgraad  van  de  latex,  die 
voor  het  onderzoek  gebruikt  wordt,  is  natuurlijk  van  irivloed  op  de 
verkregen  cijfers,  ofschoon  het  verband  niet  zuiver  additief  behoeft 
te  zijn,  daar  de  zuurgraad  in  latex  door  koolzuur  en  organische 
zuren  (waaronder,  na  bacteriënwerking,  melkzuur,  azijnzuur  en 
boterzuur)  veroorzaakt  wordt. 
Wij  hebben  in  de  eerste  plaats  eenige  waarnemingen  gedaan  in 
gewone  latex  en  in  dezelfde  latex,  na  neutralisatie  met  kaliloog,  en 
wel  weer  voor  de  scherp  vast  te  stellen  grenzen  van  het  eerste 
coagnlatiegebied  in  mengsels  met  weinig  latex.  Een  mengsel  met 
5 7o  latex  (rubbergehalte  1.43  “/o)  verbruikte  bij  de  neutralisatie 
(phenol-phtaleïne  als  indicator)  16.6  cc.  7io  ^ kaliloog  per  Liter  en 
was  dus  0.00166  normaal;  voor  de  oorspronkelijke  latex  berekent 
men  hieruit  een  zuurgraad  van  0.033  N.  Een  mengsel  met  27»  latex 
(rubbergehalte  0.54  7o)  verbruikte  6.6  cc.  kaliloog  en  was  dus  0.00066 
normaal  (berekend  voor  oorspronkelijke  latex  dus  ook  0.033  N). 
De  grenzen  van  het  eerste  coagnlatiegebied  bleken  bij  zoutzuur 
te  zijn : 
TABEL  6. 
Eigen 
Toevoeging  zoutzuur  in  Normaal 
zuurgraad 
Ondergrens 
Bovengrens 
5 o/o  latex,  oorspronkelijk 
0.00166 
0.0015 
0.0032 
id.  , geneutraliseerd 
- 
0.0030 
0.0048 
2 o/o  latex,  oorspronkelijk 
0.0066 
0.0013 
0.0020 
id.  , geneutraliseerd 
- 
0.00195 
0.0027 
Men  ziet,  dat  het  neutraliseeren  de  benoodigde  zuurtoevoeging 
verhoogd  heeft  met  ongeveer  het  bedrag  van  den  eigen  zuurgraad 
van  de  latex.  Bij  de  beoordeeling  der  cijfers  moet  niet  vergeten 
worden,  dat  de  geneutraliseerde  latex  door  het  neutraliseeren  een 
5 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XXX 11.  A®.  1923. 
