Sterrekunde.  — E.tnar  Heutzsprung:  ,,()ver  de  helderheidsverge-' 
lijking  van  Osthofp’s  schattingen  van  sterrekleuren” . 
In  de  Annalen  van  de  Stei-rewaclit  te  Leiden  Deel  XIV,  eerste 
stuk,  blz.  14,  1922  heb  ik  gevonden,  dat  de  daar  afgeleide  ge- 
middelde waarden  van  c^/T  voor  sterren  van  de  spektraalklassen 
AO,  A2,  A3  en  A5  een  onverklaarde  lierderheidsvergelijking  \er- 
toonen.  Nu  zijn  de  genoemde  ejT  waarden  voor  ongeveer  58  percent 
van  het  totale  gewicl)t  uit  directe  schattingen  van  sleri'ekleuren 
afgeleid.  Een  nieuwe  bepaling  van  de  helderlieidsvergelijking  van 
deze  schattingen  is  daarom  zeer  te  wenschen.  De  gelegeidieid  hier- 
voor wordt  gegeven  door  den  nieuwen  catalogus  van  Osthoff  (Specola 
Astronomica  Vaticana  Vol.  VIll ; 1916),  die  zijn  met  den  4 duims 
refraktor  gemaakte  schaltingen  tot  een  magnitude  zwakkere  sterren 
iiitbreidt,  namelijk  tot  ongeveer  6"'.  Een  kaartcatalogus  werd  ge- 
maakt, die  voor  ieder  ster  inhield:  de  uur  van  rechte  klimming,  de 
graden  van  declinatie,  het  spektrum  uit  den  nieuwen  Draper  Cato- 
logus  H.D.  (genomen  uit  den  Index  Catalogus,  Spec.  Astr.  Vat.  IX; 
1917),  de  sterregrootte  afgerond  op  een  decimaal  en  de  geschatte 
kleur.  De  kaarten  werden  in  groepen  verdeeld  naar  het  spectrum. 
Na  eenig  tasten  zijn  de  onderafdeelingen  der  spektra  in  groepen 
gecombineerd,  zooals  in  Tabel  1 getoond.  Voor  ieder  van  de  6 
gecombineerde  groepen  zijn  saarnhoorige  waarden  van  gemiddelde 
magnitude  en  gemiddelde  kleur  aangegeven.  Op  het  diagram  zijn 
de  getallen  vati  Tabel  1 grafisch  \'oorgesteld. 
Het  meest  opvallende  resultaat  is,  dat  de  geschatte  kleur  niet, 
zooals  totnutoe  aangenomen'),  geleidelijk  toeneemt  met  afnemende 
apparente  helderheid,  maar  een  maximum  vertoont  in  de  buurt  van 
4m  Qf  5m  |,gt  bijzonder  bij  de  witte  sterren  is  de  afneming  in 
geschatte  kleur  tusschen  5™  en  6"^  zeer  uitgesproken.  Dit  is  niet 
meer  dan  wat  men  zou  verwachten  van  de  bekende  eigenaardig- 
heden in  de  kleuropvattingen  van  het  menschelijke  oog.  Als  men 
het  spektrum  van  de  zon,  beginnend  juist  beneden  de  zichtbaar- 
heidsgrens,  laat  toenemen  in  intensiteit,  verschijnt  het  blauwe  en 
groene  gedeelte  het  eerst,  maar  zonder  eenige  kleur  te  vertoonen, 
')  A.  Pannekoek,  Verslag  van  de  gewone  Vergadering  der  wis- en  natuurkundige 
Afdeeling  der  koninklijke  Akademie  van  Wetenschappen  te  Amsterdam,  Deel  XV, 
216;  19U6  en  E.  Hertzsfrüng,  Zeitschr.  für  wiss.  Photographie  Bd.  5,  100;  1907. 
