16G 
af  iet ; gelijktijdig  woidt  de  saielt  kiezelzunnijker,  waardoor  ten  slotte 
SiOj  kan  afgesclieiden  worden ; daar  Daubrée  magnesia  toevoegde, 
kreeg  liij  geen  vorming  van  cristobaliet.  Zijn  waarnemingen  zijn, 
bezien  in  bet  lielit  der  latere  onderzoekingen,  juist;  zoo  b.v.:  Des 
aignilles  d’enstatite  3'  sont  fréqnemment  disséminées  on  en  recou- 
vrent  la  snrfaee  (nl.  xan  de  olivijii,  verkregen  bij  smelting  van  ser- 
pentijn  met  toeslag  van  magnesia)  en  verder,  als  hij  geen  magnesia 
toevoegde:  Ie  (péridot)  se  montre  en  moindre  proportion  que  dans 
les  fusions  faites  en  présence  de  la  magnésie. 
Waar  nu  de  meeste  peridotieten  (de  dunieten  uitgezonderd)  uit 
olivijn  en  |)yroxeen,  dus  uit  ortliosilicaat  en  metasilicaat  bestaan, 
kunnen  wij  een  poging  wagen  de  primaire  en  secundaire  serpern 
tijnvorming  in  het  algemeen  onder  één  gezichts|)unt  te  brengen.  Om  | 
het  geval  algemeen  theoretisch  te  kunnen  behandelen,  zou  de  kennis 
van  het  tem|)eratuur-druk  diagram  van  het  stelsel  H^O — MgO — 
SiOj  al  een  eerste  stap  op,  den  weg  zijn’).  Dal  dit  diagram  bij  het 
gi'oote  verschil  in  vluchtigheid  der  componenten  viüj  ingewikkeld 
zal  worden,  behoeft  geen  beloog.  I 
Uit  het  voorgaande  blijkt  echter,  dat  serpentijn  onder  een  diuik  I 
van  één  atmosfeei-  ordiestendig  is ; het  zou  de  moeite  wel  loonen,  | 
de  proef  van  Daubrée  te  herhalen  in  waterdamp  van  diverse  Sf)an- 
ningen  om  de  stabiliteitsgrens  van  serpentijn  vast  te  stellen.  Is  nu 
onze  verondei'Stelling  juist  dat  olivijn  en  ()jroxeen  bij  hoogen  druk 
en  bij  aanwezigheid  van  waterdamp  niet  stabiel  zijn,  maar  overgaan  1 
in  serpentijn,  de  eei'ste  onder  afscheiding  van  MgO  ’),  de  laatste 
onder  afscheiding  vati  kiezelzuur,  dan  kan  men  de  serpentijnvorining  ; 
aldus  verklaren  ; 
1.  Indien  de  druk  hoog  genoeg  is,  wordt  eei'Sl  ser[)entijn  afge-  ) 
scheiden  nit  een  magma,  dat  uit  x MgqSiO^,  y MgSiO,,  zH,0  is 
samengesteld  ; bij  lageren  druk  begint  de  afscheiding  met  olivijn. 
2.  Bij  afscheiding  van  olivijn  en  (of)  |)yroxeen  vei'zamelen  zich  -j 
de  vluchtige  bestanddeelen  in  den  kop  van  de  batholiet,  waardoor  1 
een  hooge  spanning  kan  ontstaan,  indien  zij  geen  gelegenheid  heb-  i» 
ben  te  ontwijken;  daai'door  wordt  het  stabiliteitsveld  van  de  olivijn  1 
en  (of)  pyroxeen  verlaten  eri  dat  van  de  serpentijn  bereikt,  waar-  ; 
door  serpentinisatie  van  olivijn  en  |)yroxeet)  optreedt,  eventueel  met 
een  overschot  van  MgO  (h'e,Oj  of  (en)  kiezelzuur;  het  MgO  vindt  . 
men  dan  wel  meestal  als  magJiesiet. 
Daubrée  reeds  erkende:  ,,Rien  ne  proiive  d’ailleui-s  que  l’hydra- 
q Zie  b.v.  H E.  Boeke,  Grundlageii  d.  pliys.  cliem.  Petrograpliie,  p.  179. 
“I  B.  V.  als  magnesiet,  omdal  knoldioxyde  als  componente  steeds  aanwezig  is. 
Vele  serpenlijnafzetlingen  bevatten  werkelijk  magnesiet  en  kwarts. 
