Zoölogie.  — G.  J.  VAN  Gordt  : „Secundaire  geslacht skenmerhen  en  { 
mannelijke  geslachtskliev  van  den  üendoornigen  stekelbaars  j 
(Gasterosteus  pungiüus  L.).”  | 
(Aangeboden  door  de  Heeren  J.  Boeke  en  J.  F.  van  Bemmelen).  ■ 
Het  is  van  algetneetie  bekendlieid,  dat  de  geslachtsklieren  een  ! 
zeer  sterken  invloed  uitoefenen  op  de  z.  g.  secundaire  geslachts-  j 
kenmerken.  Dit  blijkt  reeds  uit  de  groote  somatische  en  psychische  1 
verschillen,  die  bijv.  Zoogdieren  of  Vogels,  welke  o[)  jeugdigen  ! 
leeftijd  gecastreerd  werden,  ten  opzichte  van  nortnale  dieren  ver- 
toonen.  I 
Algemeen  neemt  men  tegenwoordig  aan,  dat  bij  de  Vertebraten  i 
deze  van  de  geslachtsklier  uitgaande  werking  tot  stand  komt  door  I 
interne  secretie,  dus  door  den  invloed  van  bepaalde  stoffen,  die  i 
afgegeven  worden  aan  het  bloed  (,,liormonen”).  Daar  de  secundaire  ! 
geslachtskenmerken  in  het  algemeen  het  duidelijkst  in  het  mannelijke 
geslacht  optreden,  zal  ik  verder,  gemakshalve,  alleen  spreken  over  | 
de  vorming  dezer  hormonen  in  den  testis.  ' 
In  den  laatsten  tijd  heeft  men  vooral  getracht  de  vraag  te  beant-  | 
woorden  door  welk  gedeelte  van  de  mannelijke  geslachtsklier  deze  | 
hormonen  gevormd  worden.  De  talrijke  onderzoekers,  die  zich  met  j 
dit  onderwerp  bezighouden,  zijn  hoofdzakelijk  tot  de  volgende  twee  j 
geheel  tegenover  elkaar  staande  meeningen  gekomen.  i 
Volgens  Stieve  (1921)  e.  a.  zouden  deze  hormonen  uitsluitend 
gevormd  worden  door  de  geslachtscellen,  terwijl  daarentegen  Bouin  ; 
en  ANCEii  (1903),  Steinach  (o.  a.  1920),  Lipschütz  (1919),  hunne  | 
medewerkers  e.  a.  meenen,  dat  deze  hoi'tnonen  afkomstig  zijn  uit  j 
de  cellen  van  Leydig,  welke  gelegen  zijn  in  het  zich  tusschen  de  1 
zaadkanaaltjes  bevindende  inlerstitiurn.  Volgens  Stfeve  zouden  deze  ; 
interstitieele  cellen  slechts  de  voedingsstoffen,  die  noodig  zijn  voor 
de  vorming  der  geslaiditscellen,  uif  het  bloed  opnemen  om  ze  later  i 
af  te  geven  aan  het  spermatogene  weefsel.  Volgens  dezen  onderzoeker 
moet  dus  aan  den  naam  ,,Puberteitsklier”,  welke  door  Steinach  en 
Lipschütz  aan  de  gezamenlijke  cellen  van  Leydig  gegeven  wordt, 
geen  waarde  toegekend  worden.  1 
Tol  nu  toe  heeft  men  zich  bij  de  bestudeering  van  het  hierboven 
