310 
kenmerken.  Ik  was  dus  van  plan  op  gezetle  tijden  gedurende  den 
winter  en  het  er  op  volgende  voorjaar  een  aantal  stekelbaarzen  te 
vangen  en  hunne  geslachtsklieren  te  onderzoeken.  Ik  verkeerde  toen 
in  de  meening,  dat  over  het  verband  van  secundaire  geslachtsken- 
merken en  testis  van  den  stekelbaars  nog  niets  bekend  was,  doch 
spoedig  bleek  mij,  dat  Coürrier  reeds  zulk  een  onderzoek  verricht 
had  bij  den  Driedoornigen  Stekelbaars  ( Gasterostem  aculeatus 
L.)  en  hieromtrent  reeds  eenige  mededeelingen  gedaan  had  (1922a, 
19226). 
Ik  veranderde  daarom  mijn  oorspronkelijk  plan  en  besloot  na  te 
gaan,  welken  invloed  een  vrij  hooge  temperatuur,  ongeveer  de  tem- 
peratuur van  het  slootwater  in  het  voorjaar  (12 — 20°  C.),  zou  hebben 
op  het  ontstaan  der  secundaire  geslachtskenmerken  en  welke  ver- 
anderingen tegelijkertijd  in  de  testes  dezer  dieren  zouden  optreden. 
De  geslachtsklieren  van  controle-dieren,  in  de  natuur  gevangen, 
konden  tegelijkertijd  dienen  om  Courrier’s  resultaten  te  veritieeren. 
In  het  onderstaande  wil  ik  slechts  de  resultaten  mededeelen,  ver- 
kregen bij  dieren,  die  gedurende  den  afgeloopen  winter  in  een 
temperatuur  van  12— 20°C.  gehouden  werden. 
In  September  en  begin  October  1922  ving  ik  een  groot  aantal 
exemplaren  van  Gasterosteus  pungitius  te  Rotterdam.  Zij  werden  in 
een  aquarium,  waarvan  het  water  dikwijls  ververscht  werd,  gehou- 
den en  overvloedig  met  muggenlarven  {Chironomus}  gevoed. 
De  testes  van  de  in  den  herfst  gedoode  stekelbaarzen  bevatten 
alle  een  meer  of  minder  groot  aantal  spermatozoa.  Het  aantal  sperma- 
togonia  is  steeds  gering,  het  aantal  spermatocy ten  en  spermatiden 
bij  de  verschillende  ex.  verschillend.  In  alle  door  mij  onderzochte 
gevallen  waren,  meestal  op  plaatsen,  waar  drie  of  meer  testis- 
kanaaltjes  aan  elkaar  grenzen  of  dicht  bij  den  hilus,  groepjes  inter- 
stitieele  cellen  (cellen  van  Leydig)  aanwezig.  In  enkele  testes,  waarin 
het  interstitium  iels  breeder  is,  liggen  deze  cellen  ook  tusschen  de 
kanaaltjes.  Afwezig  waren  zij  in  geen  enkel  geval.  Van  een  der 
door  mij  onderzochte  ex.  (N".  6,  een  vrij  donker  gekleurd  mannetje, 
dat  echter  niet  de  zwarte  pigmentatie  van  mannetjes  uit  den  paartijd 
bezat)  is  het  interstitium  veel  breeder  dan  bij  de  andere  in  denzelf- 
den  tijd  gevangen  mannetjes;  het  aantal  interstitieele  cellen  is  in 
dit  ex.  ook  grooter,  terwijl  in  de  zaadkanaaltjes  bijna  uitsluitend 
spermatozoa  aangei roffen  worden.  Langwerpige  bindweefselkernijes 
treft  men  in  de  testes  van  in  den  herfst  gevangen  dieren  overal  in  het 
interstitium  aan  ; bloedvaten  zijn  wel  aanwezig,  doch  zij  zijn  niet 
talrijk,  nauw  en  bevatten  weijiig  bloedlichaampjes. 
Het  hierboven  beschreven  beeld  vertoonen  de  testes  van  dieren, 
