325 
zou  opbouwen.  Hij  voert  hiertoe  verschillende  bewijzen  aan,  die 
echter  zeer  zwak  zijn.  Maar  m.  i.  heeft  de  hypothese  geen  waarde, 
omdat  een  verbinding  van  de  zoogenaamde  praesca[)ula  met  de 
sternale  helft  van  de  clavicula  niet  voorkomt,  in  mijn  praeparaten 
Fig.  3.  Homo  25  mM.  transversaal’  Sc  — Scapula; 
Acr  = Processus  acromialis. 
althans  heb  ik  nimmer  een  dergelijke  celstreng  als  Rütherford  aan- 
geeft, gevonden. 
Dit  foramen  komt  niet  constant  voor,  de  vorming  eiwan  is  indi- 
vidueel zeer  wisselend,  zooals  uit  de  volgende  opgave  blijkt.  Ik 
kon  de  aanwezigheid  constateeren,  hetzij  als  werkelijk  foramen, 
hetzij  als  diepe  groeve,  bij  menschelijke  embi'jonen  lang  16,  17,5, 
18,  19,6,  21,  22,  25  (zie  tig.  3),  26,  27,  56  en  90  millimeter; 
daarentegen  miste  ik  het  bij  embiyonen  lang  12,  18,  18,  24,  26, 
40,  120  millimeter.  Hieruit  blijkt  dus,  dat  ook  het  ontbreken  niet 
tol  de  zeldzaamheden  behoort.  Bij  eenige  embryonen  maakte  het 
deel  van  het  planum  scapulae,  dat  zich  kraniaal  van  het  foramen 
bevindt,  dus  Rütherford’s  praescapula,  een  hoek  met  het  overige 
van  het  planum,  een  feit,  dat  er  op  zou  kunnen  wijzen,  dat  we 
hier  inderdaad  met  een  afzonderlijk  kraakbeenstukje  te  doen  hebben, 
zooals  Rütherford  meende.  Het  foramen,  dat  bij  jonge  embryonen 
vrij  dicht  bij  de  margo  superior  ligt,  zooals  in  tiguur  3 zichtbaar 
is,  verplaatst  zich  bij  oudere  naar  de  margo  vertebralis.  Ruthkrford’s 
praescapula  wordt  derhalve  relatief  grooter. 
Nu  is  het  merkwaardig,  dat  dit  foramen  bij  geen  andere  zoog- 
dieren noch  bij  reptielen  of  amphibieën,  tenminste  voor  zoover  ik  kon 
nagaan,  voorkomt.  De  volgende  embryonen  heb  ik  op  het  voorkomen 
van  dit  foramen  onderzocht. 
