351 
wij  door  dit  onderzoek  niet  zullen  kunnen  nitinaken  of  de  vaste 
pliase  een  mengkristal  is. 
Het  onderzoek  door  middel  van  Röntgenstralen  is  nl.  lang  niet 
zoo  machtig  als  de  meesten  wel  meenen.  Dank  zij  de  onderzoekingen 
van  Bakhuis  Röozbboom  en  zijn  leerlingen  hebben  wij  het  gedrag 
der  mengkristalphasen  in  binaire  sj^stemen  reeds  zeer  goed  leeren 
verstaan,  maar  wat  zegt  nn  het  Röntgen-onderzoek  van  deze  meng- 
kristal len? 
Nemen  wij  bijv.  het  eenvoudige  systeem  KCl,KBr  een  stelsel 
waarvan  wij  weten,  dat  de  vaste  komponenten  in  alle  verhoudingen 
homogeen  merkbaar  zijn,  en  laten  wij  ons  nu  voorstellen  dat  een 
willekeurig  mengkristal  uit  deze  continue  reeks  aan  een  Röntgen- 
analyst  gegeven  wordt.  Deze  onderzoeker  zal  dan,  indien  hij  in  de 
meening  verkeert  een  vaste  phase  van  een  enkelvoudige  stof  in  handen 
te  hebben,  de  gevonden  intensiteiten  op  de  gewone  wijze  interpreteeren 
en  deze  zéér  goed  in  overeenstemming  vinden  met  het  beeld  van  het 
door  hem  onderstelde  éénkomponentige  stelsel.  De  intensiteiten  kunnen 
n.1.  alleen  dienen  ter  toetsing  van  een  reeds  ondersteld  model,  en 
daar  er  bij  het  interpreteeren  van  deze  intensiteiten  nog  zoo  vele 
factoren  zijn,  die  niet  voldoende  nauwkeurig  bekend  zijn,  en  omdat 
buitendien  bijna  altijd  nog  eenige  parameters  passend  gekozen  moeten 
worden,  kan,  ook  wanneer  de  onderstelling  foutief  is,  een  goede 
overeenstemming  worden  gevonden. 
Eenerzijds  tengevolge  van  deze  omstandigheden,  anderzijds  tengevolge 
van  de  onmogelijkheid  reeds  nu  een  scherp  beeld  te  geven  van  de 
komplexiteit,  zooals  die  door  mij  ook  voor  de  vaste  phase  is  aan- 
genomen, kan  het  Röntgenonderzoek,  in  zijn  tegenwoordige  ont- 
wikkeling, nog  niet  tot  een  verderen  opbonw  van  de  theorie  der 
allotropie  dienen,  en  het  zal  dan  ook  zeker  nog  wel  eenige  jaren 
duren,  voordat  het  Röntgenonderzoek  in  staat  zal  zijn  iets  naders 
omtrent  de  innerlijke  evenwichten  te  leeren,  die  reeds  in  den  vasten 
toestand  zijn  geconstateerd. 
Niettegenstaande  dit  alles  zijn  wij  toch  met  de  Röntgenstudie  van 
het  interessante  HgJ^  begonnen,  om  toch  in  ieder  geval  na  te  gaan 
of,  en  zoo  ja  welke  veranderingen  in  het  Röntgenspectrum  van  deze 
verbindingen  in  het  temperatiiurtraject  130 — 255°  optreden,  in  de 
hoop  dat  zich  dan  daaruit  iets  met  eenige  waarschijnlijkheid  zal  laten 
concludeeren. 
Ik  heb  het  noodzakelijk  gevonden  het  hier  bovenstaande  mede  te 
deelen,  omdat  op  dit  gebied  nog  zoo  groot  misverstand  heerscht. 
Keeren  wij  nu  weer  terug  tot  het  onderzoek  van  Le  Blano,  dan 
wil  ik  nog  opmerken,  dat  hij  o.a.  vond,  dat  bij  afkoeling  van  de 
