378 
Het  is  niet  moeilijk  om  iiauwkeiuig  de  geringe  energie  te  berekenen, 
die  noodig  is,  om  de  snaar  met  haar  eindamplitnde  in  trilling  te 
honden.  Want  de  som  der  grootheden,  die  wij  boven  hebben  ver- 
waarloosd, kan  door  een  decrementsmeting  van  de  vrij  uitti-illende 
snaar  worden  bepaald. 
Noem  dit  decrement  d'/+s,  dan  is  de  gezochte  waarde 
^ X 10-'  X MU^N*  öi+. 
(6) 
of  ook 
(7) 
waarbij  d/_p,5  weder  klein  wordt  verondersteld  ten  opzichte  van  ög,,,, 
zooals  bij  een  goede  snaar,  een  matig  veld  en  een  bereikbaar  vacuum 
trouwens  steeds  het  geval  is.  In  de  omstandigheden,  waaronder  de 
figuren  2 en  3 zijn  genomen,  is  = 4 X ^0“^,  terwijl  dg,,,  bij 
een  bekrachtigingsstroom  van  4 Amp.  een  75Xê'i‘OOler  bedrag  nl. 
3 X 10-3  bereikt  en  dns  B,  = 0,0133  7i. 
Welke  waarde  wordt  met  behnlp  van  form.  (4)  voor  i?  berekend  ? 
De  uitkomst  hangt  af  van  de  afmetingen,  in  ’t  bijzonder  van  den 
diameter  der  snaar,  die  in  den  galvanometer  is  uitgespannen. 
Nemen  wij  een  dunne  snaar  ')  met  een  diameter  van  0,2  p,  dan 
zal  een  trillingsamplitnde  van  dezelfde  afmeting  reeds  zichtbaar  en 
registreerbaar  zijn.  Wij  hebben  dan  77  = 2 X lO--'’  cm.  De  massa 
eener  1 centimer  lange  snaar  van  den  genoemden  diameter  mag  op 
4/ = 2 X 10~^  gram  woiden  gesteld.  Stel  verder  jV  op  20.000  en 
f^em  op  0,001,  dan  vinden  wij  voor  het  benoodigd  aantal  Watts 
i?  = 3,2  X 10 waaruit  wij  besluiten,  dat  de  gevoeligheid  van 
den  galvanometer  tot  dezelfde  orde  van  grootte  kan  worden  opge- 
voei'd  als  die  der  telefoon. 
Het  gebruik  van  zoo  dunne  snaren  gaat  met  eenige  practische 
bezwaren  gepaard,  zoodat  wij  er  de  voorkeur  aan  geven  om  met 
snaren  te  werken,  die  5 tot  6-maal  dikker  en  dus  belangrijk  minder 
gevoelig  zijn.  Bovendien  vermindert  de  gevoeligheid  nog,  als  de 
golflengte  kleiner  en  de  seinsnelheid  grooter  worden  genomen,  zooals 
uit  form  (5)  kan  worden  afgelezen. 
Met  het  oog  op  de  vergelijking  tusschen  snaar  en  telefoon  moet 
evenwel  worden  vermeld,  dat  dit  laatste  insti-urnent  in  geen  geval 
met  de  berekende  maximum  gevoeligheid  praktisch  kan  worden 
gebruikt.  Er  is  eeri  groot  verschil  tusschen  de  intensiteiten  van  een 
nog  juist  even  hoorl)aar  en  een  neembaar  sein. 
Voor  de  praktische  toepassing  van  den  snaargalvanometer  in  de 
1)  Vergel.  W.  Einthoven,  Ueber  die  Beobachtung  und  Abbildung  dunner  Faden. 
Pflüger’s  Archiv.  f.  d.  ges.  Physiol.  Bd.  191,  S.  60. 
