379 
draadlooze  telegrafie  is  liet  overbodig  oiii  naar  de  grootst  inogelijke 
gevoeligheid  van  het  instrument  te  streven.  Het  is  niet  de  gevoelig- 
heid, die  zijn  bruikbaarheid  bepaalt,  daar  men,  met  behulp  van 
electronenbuizen,  in  staat  is  zwakke  seinen  naar  willekeur  te  ver- 
sterken. De  bruikbaarheid  van  een  ontvanginrichting  wordt  veel 
meer  bepaald  door  haar  selectief  vermogen  of  storingsvrijheid. 
Om  met  liet  oog  op  deze  laatste  eigenschap  de  ontvangst  per 
galvanometer  te  vergelijken  met  die  per  telefoon,  moeten  wij  weder 
de  eigenaardigheden  van  het  menschelijk  oor  en  de  geliiidsgewaar- 
1 wording  ter  sprake  brengen.  Zooals  bekend  is,  zijn  wij  in  staat  om 
j een  aantal  geluiden,  die  tegelijkertijd  worden  voortgebracht,  met 
ons  gehoor  van  elkaar  te  onderscheiden.  Wijdt  men  aan  een  der 
vele  insti'umenten  van  een  vol  orchest  zijn  bijzondere  aandacht,  dan 
kan  men  de  klanken,  die  hot  voortbrengt,  afzonderlijk  volgen.  Zoo 
kan  ook  de  Marconist  den  toon  van  een  sein  nog  onderscheiden, 
niettegenstaande  hem  vele  andere  geluiden,  wanneer  die  bijv.  door 
vreemde  stations  of  door  luchtstoringen  worden  overgebracht,  tege- 
I lijkertijd  bereiken.  Dit  geeft  aan  de  telefoon-ontvangst  een  onschat- 
! baar  voordeel  boven  elke  ontvangst,  die  op  de  registratie  van  het 
i sein  berust.  In  het  graphische  beeld  van  een  concert  van  geluiden 
! kan  men  den  toon,  dien  men  wenscht  te  kennen,  uiterst  moeilijk  of 
j in  ’t  geheel  niet  volgen. 
I Maar  tegenover  dit  nadeel  van  den  galvanometer  staat  het  voor- 
j deel  van  een  veel  kleinei’  decrement,  en  de  vraag  doet  zich  voor, 
j in  hoeverre  bij  de  practische  toepassing  voordeel  en  nadeel  tegen 
j elkaar  op  wegen. 
j Het  antwoord  hangt  af  van  de  mogelijkheid  om  bij  de  ontvangst 
I van  een  sein  het  volle  nut  nit  het  geringe  snaardecrement  te  trekken. 
Trachten  wij  bijv.  te  Leiden  de  seinen  0|)  te  vangen  van  den  tegen- 
woordigen  machine-zender  te  Bandoeng.  Deze  houdt  zijn  golf  van 
7,5  km  niet  volkomen  constant,  en  laat  de  golflengte  schommelen 
met  bedragen,  die  naar  onze  metingen  1 tot  2 pro  mille  bereiken. 
Maakt  men  — door  vermindering  der  veldsterkte  — het  decrement 
der  snaar  zoo  klein,  als  bij  de  ontvangst  van  een  constante  golf 
wenschelijk  en  mogelijk  is,  dan  wordt  slechts  nu  en  dan  een  sein 
opgevangen  en  wel  alleen  op  die  oogenblikken,  wanneer  de  schom- 
melende golf  van  den  zender  nauwkeurig  overeenkomt  met  de  golf, 
waarop  de  snaar  afgestemd  is.  Op  afwijkende  golflengten  reageert 
de  snaar  niet,  zoodat  de  afgezonden  letterteekens  en  woorden  niet 
overkomen  en  het  telegram  onleesbaar  wordt.  Men  is  verplicht  het 
decrement  der  snaarbeweging  te  vergrooten  en  daardoor  een  breeder 
gebied  van  golfvariatie  voor  de  ontvangst  toelaatbaar  te  maken. 
