404 
van  het  dier  te  ontkomen,  cnrariseerde  ik  het  vooraf.  Algemeene 
verlamming  der  skeletspieren  wordt  bij  visscdien  slechts  door  zeer 
groote  doses  bewerkt  ^).  Voor  mijn  proefdieren  gebruikte  ik  4 mgr. 
tnbo  curare,  waarvan  2 mgr.  intraperitoneaal  ingespoten,  in  staat 
waren  220  gram  rat  na  7 minuten  te  verlammen.  Daardoor  wordt 
ook  een  mogelijke  vagusfunctie  beinvloed  ’),  doch  dit  bezwaar  liet 
zich  door  de  gevolgde  techniek  terzijde  stellen,  daar  de  vagusuit- 
einden  zich  eerder  herstellen  dan  de  motorische  innervatie. 
De  prik  werd  na  de  injectie  met  rust  gelaten  tot  geen  stel- 
reflexen  meer  waarneembaar  zijn.  Ook  de  kieuwkorf  staat  dan  geheel 
stil.  De  groote  hersenen  worden  op  dat  oogenblik  van  het  overige 
zenuwstelsel  gescheiden  door  een  snede  achter  langs  beide  oogen. 
Daarna  worden  hersenen  en  ruggemeig  blootgelegd  tot  aan  het  2e 
kieuwgat.  Nu  wordt  een  rechte  glazeri  canule  in  de  Vena  cava 
dextra  gebracht  eri  van  hieruit  wordt  het  dier  in  buikligging  eenigen 
tijd  doorstroomd  met  RiNOEH’sclie  vloeistof,  waarin  67,  gr.  NaCl, 
200  mgr.  NaHCOj,  200  mgr.  CaCl^,  200  mgr.  KCl  ')•  Het  teveel 
aan  curare  wordt  liierdoor  gaandeweg  uitgewasschen.  Het  atrium 
wordt  bevestigd,  door  een  venster  van  het  kraakbeenig  pericar- 
dium  7,  ftari  een  hefboom  onder  het  dier.  Nu  worden  twee  dunne 
platina  electroden  goed  zichtbaar  vastgezet  op  de  plaats,  van  waaruit 
prikkeling  het  beoogde  effect  teweegbrengt.  Bij  sterk  gecurariseerde 
dieren  duurt  het  soms  vrij  lang,  voordat  eenige  werking  zichtbaar 
wordt.  Op  dat  oogenblik  echter  is  het  dier  volkomen  rustig  en  kan' 
men  zeker  zijn  alleen  de  bewegingen  van  het  hart  te  registreeren. 
In  latere  stadiën  der  doorstrooming  ziet  men  ook  beweging  van  de 
kieuwkorf.  De  electroden  zijn  verbonden  met  de  secundaire  klos 
van  een  slede  van  Du  Bois-Rki.imond,  voorzien  van  een  NEEF’schen 
hamer.  In  de  primaire  keten  staat  een  accumulator.  Het  Pfeil- 
b a.  J.  ScHiPFEK,  Arch.  f.  Anat.  u.  Physiol.  p.  453,  186  8. 
b.  J.  Steiner,  ibid  1875. 
c.  Boll,  Mon.  Ber.  d.  Kgl.  Preuss.  Akad.  d.  VVissensch.  Nov.  1875. 
d.  J.  Steiner,  Das  americanische  Pfeilgift  Curare  p.  56. 
c.  en  d.  geciteerd  naar  R.  Boehm  in  het  Handbucli  der  experimentellen  Phar- 
macologie  II  1.  Halfte  p.  183. 
b R.  Boehm,  1.  c.  p.  202 
b J.  B.  ZwAARDEMAKER,  Diss.  Utrecht  1922. 
b Bij  het  openen  van  het  pericardium  verandert  dit  plotseling  van  kleur.  Voor- 
dien ziet  men  het  hart  blauwachtig  door  hel  kraakbeenige  weefsel  heenschemeren; 
na  het  openen  vertoont  het  pericard  zijn  eigen  melkwitte  kleur,  terwijl  het  atrium 
nu  op  den  bodem  van  de  holte  blijkt  te  liggen.  Klaarblijkelijk  heerscht  in  het 
pericardium  een  negatieve  druk,  die  bij  het  openen  er  van  natuurlijk  verloren 
gaat,  waardoor  het  atrium  gedeeltelijk  samenvalt. 
