405 
signaal,  dat  soms  werd  gebruikt  (bijv.  iu  de  eerste  tigiiur)  kon  niet 
in  shunt  worden  geplaatst,  dns  kwam  liet  in  de  [)rimaire  keten. 
De  gevonden  rolafstanden  (R.  a.)  zijn  dan  kleiner  dan  wanneer  geen 
signaal  is  ingeschakeld.  Prikkelt  men,  dan  ziet  men  hoe  kort,  nadat 
I Fig-  1- 
! Accelerans-vagus  effect. 
I Petromyzon  fluviatilis.  Doorstroonid  met  RiNGEE’sche  vloeistof.  Prik- 
j keling  gedurende  5 sec.  van  meJulla  oblongata  ter  plaatse  van  het 
j uittreden  des  N.  vagus.  R.  a.  100. 
I Onder  elkander  registratie  van  atrium  beweging, 
I , , prikkelsignaal, 
1 „ , tijdlijn  10  sec. 
I de  prikkeling  begint,  een  aanzienlijke  versnelling  0[)treedt.  Werkt 
j de  prikkel  slechts  korten  tijd  (in  tig.  1 bijv.  5 secunden),  dan  ziet 
men,  hoe  deze  versnelling  weldra  verdwijnt  en  plaats  maakt  voor 
een  vertraging;  wordt  deze  grooter  dan  komt  het  tot  stilstand. 
Nadat  het  negatief  chronotroop  effect  voorbij  is,  treedt  opnieuw  een 
rythme  op,  sneller  dan  het  oorspronkelijke.  Eenigen  tijd  later  maakt 
het  dan  voor  het  oude  rythme  plaats.  In  figuur  1 is  het  rythme  voor 
den  prikkel  45  slagen  per  minuut,  na  den  stilstand  treft  men 
een  frequentie  van  55  aan.  De  werking  van  stroomlissen  op  de 
hartspier  zelve  is  bij  deze  experimenten  uit  te  sluiten,  omdat  het 
effect  alleen  komt,  wanneer  een  zeer  scherp  omgrensde  plaats  in 
het  verlengde  merg  wordt  geprikkeld  en  een  geringe  verschuiving 
der  electroden  het  effect  te  niet  doet.  Bovendien  is  summatie  van 
grooten  invloed.  Een  prikkel  bijv.,  die  bij  inwerking  gedurende  2 of 
5 seconden  geen  invloed  heeft,  brengt  na  langeren  tijd  in  werken 
duidelijken  stilstand  teweeg. 
