447 
noemen,  die  geldt  voor  de  volumeverandering,  die  intreedt,  per  een- 
heid van  volume,  wanneer  men  den  druk  van  o[)  p^  brengt. 
^i=-  — 
Px—P, 
Deze  definities  zijn  geheel  in  overeenstemming  met  die  voor  ware 
en  middelbare  soortelijke  warmte  en  er  bestaat  dan  ook  een  geheel  over- 
eenkomstige betrekking  tusschen  de  correspondeerende  grootheden ')• 
Is  nml.  de  ware  compressibiliteit  als  functie  voor  den  druk  gegeven  door; 
= ^0  + «P  + 7p\ 
dan  is  de  middelbare  gegeven  door: 
« A 
^m  = ^o  + + ■§■  P’ 
Voor  vergelijking  der  eigenschappen  van  verschillende  stoffen 
speelt  de  ware  compressibiliteit  een  belangrijke  rol;  wil  men  de 
volumeverandering  kennen,  wanneer  een  stof  (oplossing)  van  1 (0 
atm.)  op  p atmosferen  wordt  gebracht,  zooals  dit  bij  snelheidsmetin- 
gen  onder  druk  steeds  noodig  is  om  de  correcties  voor  concentratie- 
veranderingen  aan  te  brengen,  dan  is  de  kennis  der  middelbare 
grootheid  noodig.  Bepaalt  men  compressibiliteilen  experimenteel  vol- 
gens de  methode  van  Th.  W.  Richakds  en  Stull  welke  ook  bij 
dit  onderzoek  werd  toegepast,  dan  krijgt  men  in  eersten  aanleg  inter- 
mediaire compressibiliteiten,  die  dan  door  doelmatige  berekening 
kunnen  worden  herleid  tot  ware  resp.  middelbare  corapressibiliteiten. 
Eerst  moge  hier  zeer  in  ’t  kort  het  appa- 
raat door  Richards  en  Stüll  gebruikt,  echter 
met  de  door  Ernst  Cohen  en  de  Boer ’)  aange- 
brachte wijzigingen  beschreven  worden  (fig.  1). 
Het  vat  A van  den  piëzometer  kan  door 
eeii  stop  D worden  gesloten.  Aan  den  onder- 
kant is  er  een  capillair  H aangesmolten,  die 
in  de  trechterbuis  E overgaat.  F en  G zijn 
P^-draden,  die  in  de  buizen  B en  C zijn  in- 
gesmolten, welke  met  kwik  kunnen  worden  ge- 
vuld en  ten  doel  hebben  de  P^-draden  te 
isoleeren  van  het  kwik,  dat  den  piëzometer 
gedurende  de  bepalingen,  in  de  compressiebom, 
omgeeft.  De  Pi-draad  G eindigt  in  de  as  van 
de  capillair  met  een  fijne  punt.  Eerst  vult  men 
E 
b Zie  bv.  Sackur,  Thermochemie  und  Thermodynamik.  Berlin  1912,  p.  14  v.v. 
*)  Fublication  N®.  7 en  76  of  the  Garnegie  Institution  of  Washington 
*)  Zeitschr.  f,  physik.  Chemie  84.  41  (1913) ; zie  ook  Ernst  Cohen  und  W.  Schut, 
Piezochemie  kondensierter  Systeme.  Leipzig  1919,  p.  27. 
