448 
den  piëzometer  met  zuiver  kwik  en  wel  zóó,  dat  bij  de  temperatuur, 
bij  welke  men  de  compressibiliteit  wenscbt  te  bepalen,  J geheel 
en  de  capillair  7?  tot  even  boven  de  P^punt  met  kwik  gevuld  is. 
Wordt  nu  de  piëzometer  in  een  compressiebom  gebracht,  in  welke 
hij  blootgesteld  is  aan  een  alzijdigen,  gelijkmatigen  druk,  dan  wordt 
door  de  volumevermindering  van  het  kwik  in  A,  het  kwik  in  de 
capillair  teruggedrongen,  en  men  bepaalt  nu  den  druk,  die  juist 
zoo  groot  is,  dat  de  punt  van  G het  kwik  niet  meer  i-aakt., 
Dit  constateert  men  door  en  (r  op  te  nemen  in  een  stroomkring, 
zoodat  het  verbreken,  resp.  het  maken,  van  het  coittact  in  H met 
een  galvanometer,  in  den  stroomkring  opgenomen,  kan  worden 
geconstateerd.  Na  het  aflaten  van  den  druk  en  uitnemen  van  den 
piëzometer  voegt  men  een  gewogen  hoeveelheid  kwik,  door  het  kanaal 
E,  aan  het  kwik  in  den  |)iëzometer  toe,  en  bepaalt  opnieuw  in  de 
compressiebom  de  waarde  van  den  druk,  bij  welken  het  contact  ver- 
broken wordt.  Uit  herhaalt  men  tot  men  het  geheele  drukinterval  heeft 
doorloopen,  in  hetwelk  men  de  compressibiliteit  wenscht  te  bestudeeren. 
Daarna  vult  men  den  piëzometer  met  de  te  onderzoeken  vloeistof 
(in  A),  terwijl  zich  in  den  bol  onder  A en  in  de  capillair  wederom 
kwik  bevindt  en  bepaalt,  geheel  als  bij  de  vulling  met  kwik  alleen, 
voor  een  reeks  toevoegingen  van  gewogen  hoeveelheden  kwik,  de 
drukken,  bij  welke  het  contact  werd  verbroken  resp.  gesloten. 
Ten  einde  nu  uit  deze  waarnemingen  de  compressibiliteit  te 
berekenen,  gingen  Richards  en  Stüli,  als  volgt  te  werk  : 
Op  groote  schaal  zette  men  voor  de  metingen,  bij  welke  de 
piëzometer  alleen  met  kwik  gevuld  was,  de  toegevoegde  hoeveelheid 
kwik  uit  als  ordinaat  en  den  bij  behoorenden  druk  als  abscis.  Met 
behulp  van  de  zoo  verkregen  kromme  kon  men  dus  aflezen,  hoe 
groot  de  hoeveelheid  kwik  moest  zijn  om  van  een  zekeren  druk 
op  een  anderen  P„,  te  komen. 
Is  de  piëzometer  nu  gedeeltelijk  met  een  vloeistof  gevuld,  van 
welke  wij  het  gewicht  W noemen,  de  dichtheid  D;  is  verder  Dng 
het  s.gew.  van  kwik  bij  de  temperatuur  van  het  experiment,  ^Hg  de 
compressibiliteit  van  kwik  (als  constant  met  den  druk  aangenomen), 
/?,  die  \ au  de  vloeistof  en  W het  gewicht  van  het  kwik,  noodig  om, 
nadat  bij  een  druk  P,  het  contact  juist  was  verbroken  (hersteld), 
te  komen  op  een  overeenkomstigen  druk  P,,  ten  slotte  TF,  het  over- 
eenkomstige gewicht  bij  de  vulling  met  kwik  (uit  bovengenoemde 
kromme  afgelezen),  geldig  dus  voor  hetzelfde  interval  P, — P,,  dan 
stelt  de  uitdrukking: 
