Scheikunde.  — A.  Ij.  Th.  Moesveld  : ,,De  compressihiliteit  van 
mengsels  van  water  en  aethylalcohor’ . 
(Aangeboden  door  de  Heeren  Ernst  Gohen  en  H.  R.  Kruijt). 
Inleiding. 
In  verband  met  het  in  de  volgende  verhandeling  beschreven 
onderzoek  betreffende  verzeepingssjielheid  in  alcoholisch-waterige 
media  bij  verschillende  drukken,  was  de  kennis  van  de  compressi- 
biliteit  van  deze  media  een  vereischte.  De  in  de  literatuur  aanwe- 
zige gegevens  waren  voor  ons  doel  niet  geschikt,  aangezien  de 
metingen  óf  betrekking  hadden  op  de  compressibiliteit  bij  1 atmosfeer, 
óf  zich  over  een  veel  te  klein  druktraject  uitstrekten  om  hier 
toepassing  te  kunnen  vinden,  daar  over  een  traject  van  1500  atmo- 
sferen, over  welke  de,  snelheidsmetingen  loopen,  compressibiliteit  een 
uitgesproken  functie  van  den  druk  is.  In  ons  geval  moest  bekend 
zijn  de  middelbare  compressibiliteit;  over  de  wijze,  waarop  deze 
uit  de  experimenten  direct  als  functie  van  den  druk  kan  worden 
berekend,  moge  naar  de  voorafgaande  verhandeling  worden  ver- 
wezen (p.  446). 
De  gevolgde  methode. 
Deze  werd  reeds  vroeger  beschreven  ’).  Wij  hebben  echter  een 
enkele  wijziging  moeten  aanbrengen  : in  de  trechterbuis  E,  (fig.  1 
der  voorafgaande  verhandeling)  welke  met  water  gevuld  is,  brachten 
wij  te  halver  hoogte  een  watteprop  aan.  Deze  houdt  geringe  ver- 
ontreinigingen, afkomstig  van  de  olie  van  de  eompressiebom,  tegen, 
welke  steeds  aanleiding  gaven  tot  het  versmeren  van  het  kwik  in 
de  capillair  G,  waardoor  de  druk,  bij  welken  het  contact  gesloten  of 
verbroken  werd,  niet  meer  nauwkeurig  kon  worden  gereproduceerd. 
De  kleine  oliedruppeltjes,  die  deze  geringe  verontreinigingen 
omhulden,  werden  door  de  watteprop  volkomen  tegengehouden  en 
wij  konden  deze  dan  gemakkelijk  verwijderen. 
In  verband  met  de  geringe  diepte  van  de  gebruikte  drukbom, 
namen  wij  een  piëzometer,  die  iets  korter,  maar  tevens  van  grooter 
diameter  was  dan  degene,  die  bij  vroegere  onderzoekingen  had 
h Zeitschr.  f.  physik.  Chemie  84,  41  (1913). 
