460 
kan  dus  te  voren  de  afhankelijkheid  van  het  geleidingsvermogen 
van  de  aanwezige  electroljlen  vastleggen  door  dit  geleidingsvermogen 
te  meten  van  oplossingen  van  bekende  sterkte  van  NaOH  en  Na-zout 
in  hetzelfde  medium,  waarin  men  de  reactiesnelheden  wenscht  te 
bepalen.  Wij  hebben  dit  gedaan  door  het  geleidingsvermogen  vast  te 
stellen  van  oplossingen  in  31  resp.  42.5  alcohol  van  NaOH 
0.01  n.,  Na-zout  0.01  n.,  en  oplossingen,  voor  welke  de  verhouding 
der  concentraties  van  bovengenoemde  electroljten  was  als  1 ; 1, 
3:  J en  1:3,  terwijl  steeds  de  som  der  concentraties  0.01  n.  bedroeg. 
Deze  punten  van  de  kromme:  geleidingsvermogen-concentratie  komen 
dus  ovei'een  met  begin  en  eind  der  verzeeping  resp.  met  het  tijdstip, 
waarop  de  reactie  voor  de  helft,  voor  een  kwart  resp.  voor  driekwart 
is  voortgeschreden.  Deze  waarden  moesten  dus  behalve  bij  1 atmo- 
sfeer, ook  bij  die  drukken  worden  bepaald,  bij  welke  wij  ons  voor- 
gesteld hadden  reactiesnelheden  te  meten  i.  c.  500,  1000  en  1500 
atmosferen.  Voor  iederen  druk  weiden  dus  5 punten  bepaald,  die 
de  kromme  concentratie-geleidingsvermogen  voor  dezen  druk  vast- 
legden. Uit  deze  metingen  kon  men  de  kromme  berekenen  en  daarna 
omgekeerd  met  behulp  van  die  kromme  de  concentratie  vinden,  die 
correspondeerde  met  een  bij  dien  druk  gemeten  geleidingsvermogen. 
Teneinde  deze  berekening,  die  zou  neerkomen  op  het  oplossen  van 
een  vierkantsvergelijking,  te  vermijden,  berekenden  wij  de  waarde 
van  het  geleidingsvermogen  voor  de  concentraties  c = 1 tot  c = 0 
met  0.1  afdalend  en  vonden  later  de  juiste  waarde  van  c door 
interpolatie  tusschen  de  waarden  van  het  geleidingsvermogen,  die 
de  gemeten  waarde  insloten. 
Uitvoering  van  de  verzeepingen  en  van  de  ijkingen  der  schalen. 
Aangezien  de  alcohol-concentratie  der  oplossing  bij  de  verzeeping 
zoo  was  gekozen,  dat  de  ester  juist  er  in  kon  oplossen,  was  het 
niet  mogelijk  natron-  en  esteroplossing  beide  te  bereiden  in  317» 
alcohol,  aangezien  dan  vóór  de  menging  de  esterconcentratie  dubbel 
zoo  groot  zou  moeten  zijn  als  voor  307,  alcohol  mogelijk  is.  De 
natronoplossing  werd  dus  zonder  alcohol  bereid,  de  esteroplossing 
daarentegen  in  alcohol  van  zoodanige  sterkte,  dat  na  verdunning 
met  gelijk  volume  water  (NaOH  oplossing),  beide  reageerende  sloffen 
0.01  n.  waren  in  317»  alcohol.  Daartoe  moest  de  ester  opgelost 
zijn  in  66.27  7o  oplossing.  Bij  deze  menging  treedt  dan  tevens  een 
kleine  contractie  op,  die  echter  bij  alle  proeven,  verricht  in  alcohol 
van  31  7o,  dezelfde  is  en  berekend  kan  worden  uit  de  specifieke 
volumina  van  alcohol-water  mengsels. 
