461 
Nu  is  het  volume  vloeistof,  dat  uit  een  pipet  vloeit,  die  geijkt  is 
voor  water  en  verdunde  waterige  oplossingen,  niet  gelijk  aan  het 
volume  alcohol,  dat  uit  dezelfde  pipet  loopt,  zoodat  in  ons  geval 
speciale  pipetten  zouden  moeten  worden  geijkt  voor  iedere  alcohol- 
concentratie.  Het  is  daarom  eenvoudiger  de  benoodigde  lioeveelheden 
ester-oplossing  te  ivegen.  Het  specifiek  gewicht  dezer  ester-oplossing 
bepaalden  wij  door  weging  van  de  maatkolf,  gevuld  met  de  bedoelde 
oplossing. 
Daar  de  temperatuur,  bij  welke  onze  proeven  werden  verricht, 
hooger  was,  dan  bij  de  vroeger  beschrevene’),  waren  speciale 
voorzorgen  bij  het  vullen  van  de  vaatjes,  welke  het  reactiemengsel 
moesten  opnemen,  noodig.  Mengt  men  nl.  0.02  n.  NaOH-oplossing 
met  een  gelijk  volume  66.27  7«  alcohol  en  vult  men  na  roeren  het 
vaatje,  waarin  het  geleidingsvermogen  bepaald  wordt,  met  dit  mengsel, 
dan  treden  bij  herhaling  der  proef  afwijkingen  in  den  gemeten  weer- 
stand op  tot  ± 5 7o.  hetgeen  een  gevolg  is  van  het  opnemen  van 
koolzuur  uit  de  atmosfeer.  Dit  hebben  wij  als  volgt  kunnen  ver- 
mijden : wij  plaatsten  het  bekerglaasje  (50  cc.),  waarin  de  ester- 
oplossing  was  afgewogen,  na  bedekking  ervan  met  een  horlogeglas, 
voorzien  van  een  boring  juist  groot  genoeg  om  een  pipet  te  laten 
passeeren,  in  een  exsiccator.  Deze  exsiccator  was  op  den  bodem  en 
te  halver  hoogte  gevuld  met  stukken  natron,  zoodat  de  atmosfeer 
in  die  ruimte,  die  slechts  even  geopend  werd  om  het  bekerglaasje 
op  te  nemen,  geheel  koolzuurvrij  was.  De  natron-oplossing  (0.02  n.) 
pipetteerde  men  daaiaia  door  het  doorboorde  horlogeglas  in  het 
bekerglaasje,  roerde  de  oplossing  goed  om  en  liet  het  vaatje  er  in 
zakken  tot  het  geheel  onder  de  oplossing  was  gezonken  (exsiccator 
gesloten).  Daarna  nam  men  met  een  pipet  eenige  cc.  uit  het  beker- 
glaasje, spoelde  hiermede  de  electroden  af,  en  plaatste  vervolgens  de 
stop  op  het  vaatje,  waaina  dit  gesloten  uit  het  bekerglaasje  en  uit 
den  exsiccator  werd  getild.  Nu  plaatste  men  het  vaatje  in  een 
glazen  bakje  met  kwik  en  dit  geheel  in  een  dun,  ijzeren  mandje, 
dat  in  den  thermostaat  of  onder  aan  de  bomstop  kon  worden 
gehangen.  Ook  hier  moesten  voor  het  luchtvrij  maken  der  oplossingen 
dezelfde  voorzorgen  in  acht  worden  genomen,  als  vroeger ’)  door  ons 
zijn  beschreven. 
Bij  het  ontwerpen  der  schalen  va>i  het  geleidingsvermogen  als 
functie  van  de  concentratie  vulden  wij  op  dezelfde  wijze  het  vaatje 
met  de  verschillende  loog-zoutoplossingen.  Na  ruim  i uur  verblijf 
h Ernst  Cohen  en  H.  F.  G.  Kaiser,  Zeitschr.  für  physik.  Chemie  89,  338  (1915). 
*)  Zeitschr.  f.  physik.  Chemie  103,  486  (1923),  speciaal  p.  494. 
