Natuurkunde.  — W.  H.  Juliüs  en  M.  Minnakrt:  ^,Het  verhand 
tusschen  de  verh^eeding  en  den  onderlingen  invloed  van  dispersie- 
lijnen  in  het  spectrum  van  den  zonnerand” . 
Inleiding. 
Uitgaande^  van  de  hypothese  dat  de  duisteidieid  van  Fraunhofer- 
j lijnen  in  hoofdzaak  op  anomale  dispersie  berust,  is  men  in  staat 
j vele  eigenaardigheden  van  het  zotmespectrum  qiialitatief  te  verklaren. 
I Hierdoor  opent  zich  de  mogelijkheid  om  een  theoretisch  verband  te 
I leggen  — dat  men  daarna  quantitatief  moet  kunnen  toetsen  — 
! tusschen  een  aantal  verschijnselen,  wier  samenhang  men  uit  het 
i oogpunt  der  ongewijzigde  klassieke  absorptietheorie  van  Kirchhoff 
I minder  gemakkelijk  doorziet.  Tot  deze  verschijnselen  rekenen  wij : 
j de  algemeene,  maar  zeer  ongelijke,  rood  verschuiving  der  zonnelijnen  ; 
i de  rand-centrnm-verschuivingen  en  hare  afhankelijkheid  van  lijn- 
I sterkte  en  golflengte;  de  verbreeding  en  de  intensiteitsverandering 
! der  lijnen  als  men  den  zonnerand  nadert;  de  schijnbare  onderlinge 
! afstooting  van  naburige  Fraunhoferlijnen,  die  in  ’t  algemeen  grooter 
is  aan  den  rand  dan  in  ’t  centrum;  den  stelselmatig  gebogen  vorm 
I der  lijnen  van  ’t  vlekspectrum  bij  radiaal  geplaatste  spleet ; de  ge- 
i leidelijke  toeneming  van  den  afstand  der  componenten  van  de 
I calcium  lijn  en  en  bij  nadering  tot  den  zonnerand ; en  ver- 
[ schillende  meer  plaatselijke  bijzonderheden. 
Wij  hebben  getracht  den  samenhang  tusschen  een  paar  van  de 
genoemde  verschijnselen,  zooals  de  dispersietheorie  dien  doet  zien, 
in  wiskundigen  vorm  te  brengen,  om  dan  te  onderzoeken  of  deze 
j quantitatieve  betrekkingen  vereenigbaar  zijn  met  de  uitkomsten  der 
metingen  aan  zonnelijnen. 
Het  ligt  in  den  aard  der  zaak  dat  de  grootte  van  den  invloed, 
dien  anomale  dispersie  in  de  zonnegassen  op  het  uiterlijk  der  Fraun- 
hoferlijnen heeft,  niet  direct  berekend  kan  worden  zoolang  men  de 
lichtbrekende  en  verstrooiende  eigenschappen  der  zon  niet  in  bijzonder- 
heden kent.  Trouwens,  een  dergelijke  onzekerheid  bestaaj  evenzeer 
ten  opzichte  van  waarden,  die  men  opgeeft  voor  temperaturen, 
drukkingen,  radiale  snelheden,  sterkten  van  krachtvelden  of  van 
dissociatietoestanden  in  de  zon,  in  zooverre  deze  afgeleid  zijn  uit 
spectraalverschijnselen ; want  zulke  opgaven  berusten  steeds  op  de 
