494 
het  kwadraat  eener  soiï),  het  tweede  met  de  som  der  kwadraten 
van  een  reeks,  ovei-igens  nanw  verwante,  grootheden). 
Tot  de  algemeene  roodverscliniving  (Ier  zonnelijnen  kan  derhalve 
de  moleculaire  verstrooiing  of  diffusie  niet  bijdragen  '). 
Onderstellen  wij  nn  weer  hel  geval  dat  in  het  beschouwde  kleine 
spectraalgebied  iioee  absorptielijnen  gelegen  zijn,  dan  wordt  de  ver- 
strooiingscoeëfticient  daar  voorgesteld  door 
worden  vervangen.  Fig.  toont  ’t  verloop  van  A met  de  golflengte. 
Wederom  zal  daaraan  een  verzwakkingskromme  beantwoorden  wier 
ordinaten  met  h rijzen  en  dalen.  Wij  zien  dat  in  het  gebied  tusschen 
de  absorptielijnen  hun  beider  invloeden  op  de  verstrooiing  elkaar 
meer  versterken  dan  buiten  de  lijnen,  zoodat  de  zwaartepunten  der 
twee  diffusielijnen  iets  dichter  bij  elkander  liggen  dan  de  absorptie- 
lijnen (schijrd^are  aantrekking). 
Vatten  wij  de  genoemde  qualitatieve  uitkomsten  samen  met  ’t  oog 
op  hare  toepassing  in  de  spectroscopie  der  hemellichamen,  dan  is 
dus  gebleken  ; 
1.  De  algemeene  maar  zeer  ongelijke  roodverschuiving  der  Fraun- 
hoferlijnen  kan  men  verklaren  met  behulp  van  de  eigenschappen 
van  brekingslijnen,  doch  niet  met  die  van  diffusielijnen.  Hefzelfde 
geldt  voor  de  rand-centrum  verplaatsingen. 
2.  De  wederzijdsche  invloed  van  naburige  Fraunhoferlijnen,  die 
gemiddeld  toeneemt  van  het  centrum  naar  den  rand  der  zonneschijf, 
kan  met  de  beide  verstrooiingseffecten  samenhangen;  maar  de  on- 
regelmatige breking  levert  schijnbare  afstooting,  de  moleculaire  licht- 
diffusie  schijnbare  aantrekking. 
II.  LiJNBREEDTPt  EN  WEDERZIJDSCHE  INVLOED  BIJ  DISPERSIELIJNEN 
EN  BIJ  Fraunhoferlijnen. 
In  dit  hoofdstuk  zal  worden  berekend,  hoe  de  wederzijdsche 
invloed  van  dispersielijnen  samenhangt  met  hare  breedte,  en  hoe 
men  dus  ook  — in  de  onderstelling  dat  Fraunhoferlijnen  in  hoofd- 
zaak dispersielijnen  zijn  — uit  gegevens  aangaande  verbreeding  der 
lijnen  in  het  spectrum  van  den  zonnerand  kan  afleiden,  welke  ver- 
meerdering van  den  wederzijdschen  invloed  daar  te  verwachten  is. 
Wij  kunnen  dan  onderzoeken  of  deze  theoretische  uitkomsten 
')  Hierop  is  het  eerst  onze  aandacht  gevestigd  in  een  gesprek  met  Einstein. 
