505 
van  moleculaire  diffusie  afhankelijk  zijn  — al  blijft  het  mogelijk 
dat  de  verhouding  oiigelijk  is  voor  verschillende  lijnen. 
Dit  alles  moeten  wij  in  aanmerking  nemen  bij  het  vergelijken 
van  onze  theoretische  uitkomsten  met  de  waarnemingsresultaten. 
Fig.  7 toont  bovenste  grenzen  voor  den  wederzijdschen  invloed  van 
zuivere  brekings-  eii  diffusielijnen.  Bij  Fraunhoferlijnen  zijn  de  processen 
gemengd  en  werken  tegengesteld  op  ’t  effect;  maar  vermoedelijk 
wint  het  de  breking. 
Wij  mogen  dus  bijv.  in  gevallen  dat  de  lijnafstand  tusschen  1,5 
en  3 maal  de  lijnbreedte  bedraagt  vei'wachten,  dat  de  wederzijdsche 
afstooting  der  dispersielijnen  aan  den  rand  zeker  niet  meer  dan 
0,002  A de  afstooting-  in  ’t  centrum  overtreft. 
Nu  is  volgens  de  bovengenoemde  waarnemingen  van  Mount  Wilson 
en  Kodaikanal  de  grootte  van  het  hier  bedoelde  effect  te  stellen 
op  gemiddeld  0,0017®  A,  terwijl  daarbij  de  gemiddelde  afstand  der 
doubletcomponenten  1,7  maal  de  lijnbreedte  bedroeg’). 
In  de  aangehaalde  elders  gepubliceerde  mededeeling  hebben  wij 
aangetoond  dat  schijnbare  afstootingen  van  twee  gelijke  symmetrische 
lijnen,  berustend  op  systematische  (photographische  of  psychologische) 
meetfouten,  eerst  in  aanmerking  komen  wanneer  de  afstand  der 
lijnen  kleiner  is  dan  ongeveer  1,5  maal  de  lijnbreedte,  en  dat  slechts 
een  klein  gedeelte  van  de  waargenomen  afstootingen  door  deze 
fouten  kan  worden  verklaard. 
De  theoretische  verwachting  is  dus  met  de  resultaten  van  het  tot 
nu  toe  bekende  waarnemingsmateriaal  niet  in  strijd ; maar  verder 
kan  onze  conclusie  dan  ook  voor  ’t  oogenblik  niet  reiken  omdat  de 
grootheden  waarover  het  onderzoek  loopt  aan  de  grens  liggen  van 
de  tegenwoordige  meet-precisie. 
b Men  vergelijke  ons  artikel  .Kritisches  zu  Deutungen  des  Sonnenspektrums”, 
in  de  Ann.  d.  Phys.,  KAYSER-Festheft,  Bd.  71,  S.  50,  1923. 
